{"id":1925,"date":"2020-01-03T10:24:21","date_gmt":"2020-01-03T13:24:21","guid":{"rendered":"http:\/\/vitor.6te.net\/?p=1925"},"modified":"2020-01-03T10:24:21","modified_gmt":"2020-01-03T13:24:21","slug":"53-a-monda-tago-por-la-paco-papo-francisko-eo-es","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vitor.6te.net\/?p=1925","title":{"rendered":"53-a Monda Tago por la Paco – Papo Francisko (EO – ES)"},"content":{"rendered":"\n

ESPERANTO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MESA\u011cO DE LIA SANKTECO PAPO
FRANCISKO
<\/strong>POR LA CELEBRO DE LA
53-A MONDA TAGO DE LA PACO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1-A DE JANUARO 2020<\/p>\n\n\n\n

\u00abLA PACO KIEL VOJO DE ESPERO:
\nDIALOGO, REPACI\u011cO KAJ EKOLOGIA KONVERTI\u011cO\u00bb<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. La paco, vojo de espero anta\u016d la obstakloj kaj elprovoj<\/em><\/p>\n\n\n\n

La paco, kiel objekto de nia espero, estas kara poseda\u0135o, al kiu la tuta\nhomaro aspiras. Esperi je la paco estas humana ago kiu enhavas ekzistan\ntension, kaj tiel ajn malfacilan situacion \u00aboni povas vivi kaj akcepti se \u011di\nkondukas al celo, se ni povas esti sekuraj pri tiu celo, kaj se tiu celo estas\ntiom granda ke \u011di justigas la penon sur la vojo\u00bb[1]<\/a>. Tiusence, la espero estas la virto, kiu\nvojirigas nin, donas al ni flugilojn por iri anta\u016den, e\u0109 tiam, kiam la\nobstakloj \u015dajnas nesupereblaj.<\/p>\n\n\n\n

Nia humana komunumo alportas, en la memoro kaj en la karno, la signojn\nde militoj kaj konfliktoj produktitaj, kiuj havas kreskantan detruecon kaj afektas\nspeciale al plej malri\u0109aj kaj plej malfortaj. Nacioj klopodas anka\u016d liberi\u011di el\nla katenoj nome ekspluatado kaj korupteco, kiuj nutras malamon kaj perforton.\nNuntempe, al multaj viroj kaj virinoj, infanoj kaj maljunuloj oni neas la\ndignecon, la fizikan integrecon, la liberecon \u2013 anka\u016d la religian liberecon \u2013,\nla komunuman solidarecon, kaj la esperon je la futuro. Amaso da senkulpaj\nviktimoj portas sur si la turmentojn de humiligo, ekskludo, funebro kaj\nmaljusteco, sen paroli pri la tra\u016dmatoj rezultantaj de la sistema subpremo\nkontra\u016d siaj popoloj kaj siaj amatuloj.<\/p>\n\n\n\n

La teruraj elprovoj de civilaj kaj internaciaj konfliktoj, gravigitaj de\nla malpia perforto, markas dum multa tempo la korpon kaj la animon de la\nhomaro. Fakte, \u0109ia milito montri\u011das kiel fratmortigo kiu detruas la projekton\nde frateco, enskribita en la alvoki\u011do de la humana familio.<\/p>\n\n\n\n

Ni scias, ke la milito komenci\u011das per la maltoleremo al la diverseco de\nla aliaj, kio instigas la posed-deziron kaj la reg-volon. \u011ci naski\u011das en la\nkoro de la homo pro la egoismo kaj la orgojlo, pro la malamo kiu instigas\ndetrui kaj enkarcerigi la alian en negativa imago, ekskludi kaj elimini lin. La\nmilito nutras sin per la perversaj rilatoj, la superregaj ambicioj, la trouzoj\nde potenco, la timo al la alia kaj la konsidero de diferenco kiel obstaklo; kaj\nsamtempe \u011di nutras \u0109ion \u0109i.<\/p>\n\n\n\n

Kiel mi montris dum la lasta voja\u011do al Japanio<\/a>, estas paradokse, ke\n\u00abnia mondo vivas la perversan dikotomecon voli defendi kaj garantii la\nstablecon kaj la pacon surbaze de falsa sekureco subtenita de pensmaniero de\ntimo kaj malkonfido, kio kondukas al enveneni\u011do de rilatoj inter popoloj kaj al\nmalpermeso de \u0109ia ebla dialogo. La paco kaj stableco internaciaj estas\nmalkongruaj kun \u0109ia provo fondi ilin sur la timo al reciproka detruado a\u016d sur\nminaco de tuteca neniigo; ili nur estas konstrueblaj sur tutmonda etiko de\nsolidareco kaj kunlaborado je la servo al futuro muldita per interdependeco kaj\nkunrespondeco inter la tuta homa familio nun kaj estontece\u00bb [2]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Ajn minaca situacio nutras la malkonfidon kaj la sinka\u015di\u011don en la propra\nkondi\u0109o. La malkonfido kaj la timo pligrandigas la fragilecon de rilatoj kaj la\nriskon de perforto, en malvirta sistemo kiu neniam kondukos al paca rilato.\nTiusence, e\u0109 la minaco de nuklea milito nur povas krei iluzian sekurecon.<\/p>\n\n\n\n

Tial, ni ne povas pretendi, ke la stableco de la mondo estu da\u016drigata\nper timo al neniigo, en ekvilibreco alte malstabla, pendigita apud la abismo de\nnuklea milito kaj en\u015dlosita ene de muroj de sendiferenteco, kie oni faras\nsocio-ekonomikajn decidojn kiuj malfermas la vojon al dramoj de forvi\u015do de\nhomoj kaj de krea\u0135aro, anstata\u016d al reciproka protektado [3]<\/a>. Do, kiel oni povas konstrui vojon de\npaco kaj reciproka respekto? Kiel rompi la morteca logiko de minaco kaj timo?\nKiel detrui la dinamikon de malkonfido kiu nuntempe re\u011das?<\/p>\n\n\n\n

Ni devas strebi por vera frateco, kiu estu bazita sur nia komuna origino\nen Dio kaj ekzercata per dialogo kaj reciproka konfido. La deziro pri paco\nestas profunde enskribita en la koro de la homo kaj ni ne devas konformi\u011di al\nio malpli granda.<\/p>\n\n\n\n

2. La paco,\nvojo de a\u016dskultado bazita sur la memoro, la solidareco kaj la frateco<\/em><\/p>\n\n\n\n

La supervivintoj de atombombado de Hiroshima kaj Nagasaki \u2013 nome la hibakusha<\/em>\u2013j\n\u2013 estas inter tiuj, kiuj nuntempe da\u016drigas viva la flamon de kolektiva\nkonscienco, atestante al la sinsekvaj generacioj la hororon de faktoj okazintaj\nen a\u016dgusto 1945 kaj la nepriskribeblan suferon kiu da\u016dras \u011dis niaj tagoj. Ilia\natesto vekas kaj tiel \u0109i konservas la memoron de la viktimoj, por ke la homa\nkonscienco forti\u011du pli kaj pli kontra\u016d \u0109ia deziro pri regado kaj detruado: \u00abNi\nne povas permesi, ke la nunaj kaj estontaj generacioj perdu la memoron de la\nokazinta\u0135o, memoro kiu estas garantia\u0135o kaj stimula\u0135o por konstrui futuron pli\njustan kaj fratecan\u00bb[4]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Same kiel ili, ekzistas multaj homoj, en \u0109iuj partoj de la mondo,\noferantaj al la futuraj generacioj la neforvi\u015dindan servon nome memoro, kiun\noni devas konservi ne nur por eviti futurajn refarojn de la samaj eraroj a\u016d por\nke oni ne plu reproponu la iluziajn sistemojn de estinteco, sed anka\u016d por ke la\nmemoro, frukto de la sperto, fari\u011du la radiko kaj proponu la vojon al la nunaj\nkaj estontaj decidoj por la paco.<\/p>\n\n\n\n

Krom tio, la memoro anka\u016d estas la horizonto de espero: multfoje, en la\nmalhelo de militoj kaj konfliktoj, la memoro pri malgranda gesto de solidareco\nricevita povas inspiri anka\u016d opciojn kura\u011dajn kaj e\u0109 heroecajn, povas mar\u015digi\nnovajn energiojn kaj revivigi novan esperon kaj en individuoj, kaj en komunumoj.<\/p>\n\n\n\n

Malfermi kaj projekti vojon de paco estas defio tre kompleksa, \u0109ar la\ninteresoj ekzistantaj en la rilatoj inter homoj, komunumoj kaj nacioj estas\ndiversaj kaj kontra\u016daj. Unue, estas necese apelacii al la morala konscienco kaj\nal la persona kaj politika volo. La paco, efektive, naskas el la profunda\u0135oj de\nhoma koro kaj la politika volo \u0109iam bezonas revigligon, por malfermi novajn\nprocezojn kiuj repacigos kaj unuigos la homojn kaj la komunumojn.<\/p>\n\n\n\n

La mondo ne bezonas malplenajn vortojn, sed konvinkajn atestantojn,\nmetiistojn de paco malfermitaj al dialogo sen ekskludoj nek manipuloj. Fakte,\noni ne povas ja atingi la pacon se ne ekzistas konvinka diaogo de viroj kaj\nvirinoj ser\u0109antaj la veron super ideologioj kaj malsamaj opinioj. La pacon \u00aboni\ndevas konstrui kontinue\u00bb [5]<\/a>, kiel vojo la\u016d kiu ni kune iros \u0109iam\nser\u0109ante la komunan bonon kaj respondecante plenumi niajn vortojn diritajn kaj\nrespekti la le\u011dojn. La kono kaj la estimo pri la aliaj homoj anka\u016d povas kreski\ndum la reciproka a\u016dskultado, \u011dis tiam, kiam ni agnoskas, ke la malamiko anka\u016d\nestas frato.<\/p>\n\n\n\n

Do, la proceso de paco estas konstanta sinteno dum la tempo. \u011ci estas\npacienca laboro kiu ser\u0109as la veron kaj la justecon, honoras la memoron de\nviktimoj kaj malfermi\u011das iom post iom al komuna espero, pli forta ol la\nven\u011demo. En \u015ctato regata de le\u011do, la demokratio povas esti signifa paradigmo de\ntiu \u0109i proceso, se \u011di bazi\u011das sur la justeco kaj la respondeci\u011do protekti la rajtojn\nde \u0109iuj, speciale de malfortaj a\u016d mar\u011denigitaj homoj, dum la kontinua ser\u0109o por\nla vero [6]<\/a>. \u011ci estas socia konstruado en konstanta\nkreado, al kiu \u0109iuj kontribuas respondece je \u0109iuj niveloj de loka, nacia kaj\nmonda komunumo.<\/p>\n\n\n\n

La\u016d la Papo Sankta Pa\u016dlo\nla 6-a<\/a> skribis: \u00abla duobla aspiro je la egaleco kaj la\npartoprenado penas promocii ian demokratian socion. […] Tio \u0109i indikas la\ngravecon de edukado por la socia vivo, kie, krom la informon pri la rajtoj de\n\u0109iu homo, anka\u016d oni memorigu \u011dian nepre rilatan virton: la agnoskon pri la\ndevoj de \u0109iu koncerne la aliajn; la senson kaj la praktikon de la devoj estas\nreciproke kondi\u0109itaj de la sinmastreco, de la akcepto al la responsoj kaj al la\nlimoj starigitaj por la ekzercado de libereco de la individuo a\u016d de la grupo\u00bb [7]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Male, la fendo inter la membroj de socio, la pligrandi\u011do de socia\nmalegaleco kaj la obstina neuzo de iloj por tuteca humana disvolvi\u011do metas en\ndan\u011dero la klopodon por la komuna bono. Tamen, la pacienca laboro bazi\u011danta sur\nla potenco de vorto kaj la vero povas veki en la homoj la kapablon kompati kaj\nhavi kreivan solidarecon.<\/p>\n\n\n\n

En nia kristana sperto, ni konstante memoras Kriston, kiu donis sian\nvivon por nia repaci\u011do (la\u016d Rom<\/em> 5, 6-11). La Eklezio\npartoprenas plene en la ser\u0109o de justa ordo, kaj da\u016dre servas al komuna bono\nkaj nutras la esperon je la paco per la transdonado de kristanaj valoroj, la\nmorala instruado kaj la sociaj kaj edukaj faroj.<\/p>\n\n\n\n

3. La paco, vojo de repaci\u011do en frata komuneco<\/em><\/p>\n\n\n\n

La Biblio, speciale per la vorto de profetoj, vokas la konsciojn kaj la\npopolojn al la alianco de Dio kun la homaro. Temas pri forlaso de deziro regi\nla aliajn kaj lerni kompreni sin kiel homojn, gefilojn de Dio, gefratojn. Oni\nneniam devas \u0109irka\u016dfermi la alian pro tio, kion li diris a\u016d faris, sed oni\ndevas konsideri lin pro la promeso, kiun li enportas. Nur elektante la vojon de\nrespekto oni povas rompi la spiralon de ven\u011demo kaj iri la\u016d la vojo de espero.<\/p>\n\n\n\n

Nin gvidas la teksto de Evangelio kiu montras la jenan dialogon inter\nPetro kaj Jesuo: \u00ab\u201cSinjoro, kiomfoje povu peki mia frato kontra\u016d mi, kaj mi\npardonu lin? \u011dis sep fojoj?\u201d Jesuo diris al li: \u201cMi ne diras al vi: \u011cis sep\nfojoj; sed: \u011cis sepdekoble sep fojoj\u201d\u00bb (Mat<\/em> 18, 21-22). Tiu \u0109i vojo\nde repaci\u011do invitas nin trovi en la plej profundo de niaj koroj la forton de\npardono kaj la kapablon agnoski nin reciproke kiel gefratojn. Lerni la vivon en\npardonemo pligrandigas nian kapablon konverti\u011di en pacamaj viroj kaj virinoj.<\/p>\n\n\n\n

Kion ni asertis pri la paco en socia sfero, tio anka\u016d validas en la\nsferoj politika kaj ekonomika, \u0109ar la paco estas afero, kiu trapasas \u0109iujn\ndimensiojn de la komunuma vivo: neniam estos vera paco se ni ne kapablos\nkonstrui ekonomikan sistemon pli justan. La\u016d Benedikto la 16-a<\/a> skribis anta\u016d dek jaroj en\nla Enciklika Letero Caritas in veritate<\/a><\/em>: \u00abLa venko kontra\u016d\nla subevoluo postulas agon ne nur por plibonigi inter\u015dan\u011d-bazitajn\ntransakciojn, nek nur agon \u0109e la transiroj de publikaj asistantaj strukturoj,\nsed \u0109efe agon por la kreskanta malfermiteco, en monda kunteksto, al formoj de\nekonomia agado markitaj de kelkaj kvotoj de senpageco kaj komuneco\u00bb [8]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

4. La paco, vojo\nde ekologia konverti\u011do<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u00abSe kelkfoje la malbona kompreno pri niaj principoj kondukis nin al\njustigo de trouzo de naturo, a\u016d al despota regado de homo super la krea\u0135aro, a\u016d\nal militoj, la maljusteco kaj la perforto, tamen la ni kredantoj povas agnoski,\nke pro tiu ago ni estas malfidelaj al la sa\u011deco-trezoro, kiun ni devus prizorgi\u00bb[9]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Anta\u016d la konsekvencoj de nia furiozo contra\u016d la aliaj, de la manko de\nrespekto al la komuna hejmo kaj de la troa ekspluatado de la naturaj resursoj \u2013\nkonsiderataj kiel iloj utilaj nur por la tuja lukro, sen respekto al la lokaj\nkomunumoj, al la komuna bono kaj al la naturo \u2013, ni bezonas ekologian\nkonverti\u011don.<\/p>\n\n\n\n

La \u0135us-okazinta Sinodo pri la Amazonio impulsas nin renovigi la alvokon\nal paca rilato inter la komunumoj kaj la tero, inter la nuno kaj la memoro,\ninter la spertoj kaj la esperoj.<\/p>\n\n\n\n

Tiu \u0109i vojo de repaci\u011do anka\u016d estas a\u016dskultado kaj kontemplado de la\nmondo kiun Dio donis al ni por konverti \u011din en nia komuna hejmo. Fakte, la\nnaturaj resursoj, la multnombraj vivoformoj kaj la tero mem estas komisiataj al\nni por esti \u00abkultivitaj kaj konservitaj\u00bb (la\u016d Gen<\/em> 2, 15) anka\u016d\npor la estontaj generacioj, per la respondeca kaj diligenta partopreno de \u0109iu\nhomo. Krome, ni bezonas \u015dan\u011don en la konvinkoj kaj en la vidmaniero, por ke ni\nestu pli malfermita al renkoknti\u011do kun la alia kaj al la akceptado de la dono\nde la krea\u0135aro, kiu spegulas la belecon kaj la sa\u011decon de ties Metiisto.<\/p>\n\n\n\n

De tio \u0109i partikulare \u011dermas profundaj motivigoj kaj nova maniero vivi\nen la komuna hejmo, renkonti\u011di unuj kun la aliaj el siaj propraj diversecoj,\ncelebri kaj respekti la vivon ricevitan kaj komunigitan, sin okupi pri la\nkondi\u0109oj kaj modeloj de socio kiuj favoras la flori\u011don kaj la konservi\u011don de la\nvivo en venontaj tempoj, plilar\u011digi la komunan bonon de la tuta homa familio.<\/p>\n\n\n\n

Tiel, la ekologia konverti\u011do, al kiu ni apelacias, kondukas nin havi\nnovan rigardon pri la vivo, konsiderante la sindonemon de la Kreanto Kiu donis\nal ni la teron kaj igas nin memori la gajan sobrecon de komunigemo. Tian\nkonverti\u011don oni devas kompreni en tuteca maniero, kiel transformadon de la\nrilatoj kiujn ni havas kun niaj gefratoj, kun la aliaj vivaj esta\u0135oj, kun la\nkrea\u0135aro en ties tre ri\u0109a diverseco, kun la Kreanto Kiu estas la deveno de \u0109ia\nvivo. Al la kristano, tiu konverti\u011do postulas \u00ablasi \u0109iajn konsekvencojn de la\nrenkonti\u011do kun Jesuo eli\u011di en la rilatoj kun la \u0109irka\u016da mondo\u00bb[10]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

5. Oni akiras\ntiom kiom oni esperas <\/em>[11]<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

La vojo de repaci\u011do postulas paciencon kaj konfidon. Oni ne obtenas la\npacon se oni ne esperas je \u011di.<\/p>\n\n\n\n

Anta\u016d \u0109io, temas pri kredi je la ebleco de paco, kredi ke la alia havas\nnian saman bezonon je paco. Por tio, ni povas inspiri\u011di el la amo de Dio al \u0109iu\nel ni, amo liberema, senlima, senpaga kaj senlaca.<\/p>\n\n\n\n

Ofte la timo estas fonto de konflikto. Tial, gravas iri preter niaj\nhumanaj timoj, agnoskante nin kiel gefilojn bezonantajn anta\u016d Tiu, Kiu amas kaj\natendas nin, same kiel la Patro de la prodiga filo (la\u016d Luk <\/em>15,\n11-24). La kulturo de renkonti\u011do inter gefratoj rompas la kulturon de minaco.\n\u011ci faras, ke \u0109iu renkonti\u011do estu okazo kaj donaco de la sindonema amo de Dio.\n\u011ci gvidas nin por iri preter la limoj de niaj mallar\u011daj horizontoj, por \u0109iam\ndeziri vivi la universalan fratecon, kiel gefiloj de la ununura \u0109iela Patro.<\/p>\n\n\n\n

Por la dis\u0109iploj de Kristo, tiu \u0109i vojo estas subtenata anka\u016d de la\nsakramento de Repaci\u011do, kiun la Sinjoro lasis al nin por la pardono de la pekoj\nde baptitoj. Tiu sakramento de la Eklezio, kiu renovigas la homojn kaj la\nkomunumojn, vokas nin konservi la rigardon al Jesuo, kiu kunakordigis \u00ab\u0109ion al\nSi mem, pacon farinte per la sango de lia kruco; per li \u0109ion, \u0109u sur la tero,\n\u0109u en la \u0109ielo\u00bb (Kol<\/em> 1, 20); kaj petas de ni, ke ni forvi\u015du ajn\nperforton el niaj pensoj, vortoj kaj agoj, koncerne kaj nian proksimulon, kaj\nla krea\u0135aron.<\/p>\n\n\n\n

La graco de Dio Patro estas donata kiel amo sen kondi\u0109oj. Ricevinte lian\npardonon, en Kristo, ni povas ekvojiri por transdoni \u011din al la viroj kaj\nvirinoj de nia tempo. \u0108iutage la Sankta Spirito sugestas al ni agojn kaj\nvortojn por ke ni konverti\u011du en metiistoj de la justeco kaj paco.<\/p>\n\n\n\n

Ke la Dio de paco benu nin kaj venu helpi nin.<\/p>\n\n\n\n

Ke Maria, Patrino de la Princo de Paco kaj Patrino de \u0109iuj popoloj de la\ntero, akompanu nin kaj subtenu nin sur la vojo de repaci\u011do, en \u0109iuj pa\u015doj.<\/p>\n\n\n\n

Kaj ke \u0109iu homo veninta al \u0109i tiu mondo sukcesu havi pacan ekzistadon\nkaj plene disvolvi la promeson de amo kaj vivo kiun li enportas en si.<\/p>\n\n\n\n

Vatikanurbo, la 8-an de decembro 2019.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Franciscus<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n[1]<\/a> Benedikto la\n16-a, Enciklika Letero Spe salvi<\/a><\/em>, la 30-a de novembro 2007, 1.<\/p>\n\n\n\n
[2]<\/a> Prelego pri la nukleaj armiloj<\/a><\/em>, Nagasaki\n\u2013 Parko de epicentro de atombombo, la 24-a de novembro 2019.<\/p>\n\n\n\n
[3]<\/a> La\u016d Francisko, Homilio en Lampedusa<\/a><\/em>, la 8-a de julio\n2013.<\/p>\n\n\n\n
[4]<\/a> Francisko, Prelego pri la Paco<\/a><\/em>, Hiroshima \u2013 Memorejo\npri la Paco, la 24-a de novembro 2019.<\/p>\n\n\n\n
[5]<\/a> Ekumena\nKoncilio Vatikano la 2-a, pa\u015dtista konstitucio Gaudium et spes<\/a><\/em>, 78.<\/p>\n\n\n\n
[6]<\/a> La\u016d Benedikto la\n16-a, Prelego al la estroj kaj membroj de Kristanaj Asocioj de Italaj\nLaboristoj<\/a><\/em>, la 27-a de januaro 2006.<\/p>\n\n\n\n
[7]<\/a> Apostola Letero Octogesima\nadveniens<\/em>, la 14-a de majo 1971, 24.<\/p>\n\n\n\n
[8]<\/a> Enciklika\nLetero Caritas in veritate<\/a><\/em>, la 29-a de junio\n2009, 39.<\/p>\n\n\n\n
[9]<\/a> Francisko, Enciklika\nLetero Laudato si\u2019<\/a><\/em>, la 24-a de majo 2015, 200<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
[10]<\/a> Ibid<\/a>.<\/em>, 217.<\/p>\n\n\n\n
[11]<\/a>\u00a0La\u016d Sankta Johano de la Kruco, Malhela Nokto<\/em>, II, 21, 8.<\/p>\n\n\n\n
Tradukita de Vitor Luiz Rigoti dos Anjos, en la 03-a de januaro 2020.
Se vi trovis erarojn en mia traduka\u0135o, nepre uzu la komentilon sub tiu \u0109i pa\u011do.<\/p>\n\n\n\n
ESPA\u00d1OL<\/strong><\/p>\n\n\n\n
MENSAJE DEL SANTO PADRE
\nFRANCISCO
\n<\/strong>PARA LA CELEBRACI\u00d3N DE LA
\n53 JORNADA MUNDIAL DE LA PAZ<\/strong><\/p>\n\n\n\n
1 DE ENERO DE 2020<\/p>\n\n\n\n
LA PAZ COMO CAMINO DE ESPERANZA:
\nDI\u00c1LOGO, RECONCILIACI\u00d3N Y CONVERSI\u00d3N ECOL\u00d3GICA<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n
1. La paz, camino de esperanza ante los obst\u00e1culos y las pruebas<\/em><\/p>\n\n\n\n
La paz, como objeto de nuestra esperanza, es un bien precioso, al que\naspira toda la humanidad. Esperar en la paz es una actitud humana que contiene\nuna tensi\u00f3n existencial, y de este modo cualquier situaci\u00f3n dif\u00edcil \u00abse puede\nvivir y aceptar si lleva hacia una meta, si podemos estar seguros de esta meta\ny si esta meta es tan grande que justifique el esfuerzo del camino\u00bb[1]<\/a>. \nEn este sentido, la esperanza es la virtud que nos pone en camino, nos da alas\npara avanzar, incluso cuando los obst\u00e1culos parecen insuperables.<\/p>\n\n\n\n
Nuestra comunidad humana lleva, en la memoria y en la carne, los signos\nde las guerras y de los conflictos que se han producido, con una capacidad\ndestructiva creciente, y que no dejan de afectar especialmente a los m\u00e1s pobres\ny a los m\u00e1s d\u00e9biles. Naciones enteras se afanan tambi\u00e9n por liberarse de las\ncadenas de la explotaci\u00f3n y de la corrupci\u00f3n, que alimentan el odio y la\nviolencia. Todav\u00eda hoy, a tantos hombres y mujeres, ni\u00f1os y ancianos se les\nniega la dignidad, la integridad f\u00edsica, la libertad, incluida la libertad\nreligiosa, la solidaridad comunitaria, la esperanza en el futuro. Muchas\nv\u00edctimas inocentes cargan sobre s\u00ed el tormento de la humillaci\u00f3n y la\nexclusi\u00f3n, del duelo y la injusticia, por no decir los traumas resultantes del\nensa\u00f1amiento sistem\u00e1tico contra su pueblo y sus seres queridos.<\/p>\n\n\n\n
Las terribles pruebas de los conflictos civiles e internacionales, a\nmenudo agravados por la violencia sin piedad, marcan durante mucho tiempo el\ncuerpo y el alma de la humanidad. En realidad, toda guerra se revela como un\nfratricidio que destruye el mismo proyecto de fraternidad, inscrito en la\nvocaci\u00f3n de la familia humana.<\/p>\n\n\n\n
Sabemos que la guerra a menudo comienza por la intolerancia a la\ndiversidad del otro, lo que fomenta el deseo de posesi\u00f3n y la voluntad de\ndominio. Nace en el coraz\u00f3n del hombre por el ego\u00edsmo y la soberbia, por el\nodio que instiga a destruir, a encerrar al otro en una imagen negativa, a\nexcluirlo y eliminarlo. La guerra se nutre de la perversi\u00f3n de las relaciones,\nde las ambiciones hegem\u00f3nicas, de los abusos de poder, del miedo al otro y la\ndiferencia vista como un obst\u00e1culo; y al mismo tiempo alimenta todo esto.<\/p>\n\n\n\n
Es parad\u00f3jico, como se\u00f1al\u00e9 durante el reciente viaje a Jap\u00f3n<\/a>, que \u00abnuestro mundo\nvive la perversa dicotom\u00eda de querer defender y garantizar la estabilidad y la\npaz en base a una falsa seguridad sustentada por una mentalidad de miedo y\ndesconfianza, que termina por envenenar las relaciones entre pueblos e impedir\ntodo posible di\u00e1logo. La paz y la estabilidad internacional son incompatibles\ncon todo intento de fundarse sobre el miedo a la mutua destrucci\u00f3n o sobre una\namenaza de aniquilaci\u00f3n total; s\u00f3lo es posible desde una \u00e9tica global de solidaridad\ny cooperaci\u00f3n al servicio de un futuro plasmado por la interdependencia y la\ncorresponsabilidad entre toda la familia humana de hoy y de ma\u00f1ana\u00bb [2]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Cualquier situaci\u00f3n de amenaza alimenta la desconfianza y el repliegue\nen la propia condici\u00f3n. La desconfianza y el miedo aumentan la fragilidad de\nlas relaciones y el riesgo de violencia, en un c\u00edrculo vicioso que nunca puede\nconducir a una relaci\u00f3n de paz. En este sentido, incluso la disuasi\u00f3n nuclear\nno puede crear m\u00e1s que una seguridad ilusoria.<\/p>\n\n\n\n
Por lo tanto, no podemos pretender que se mantenga la estabilidad en el\nmundo a trav\u00e9s del miedo a la aniquilaci\u00f3n, en un equilibrio altamente\ninestable, suspendido al borde del abismo nuclear y encerrado dentro de los\nmuros de la indiferencia, en el que se toman decisiones socioecon\u00f3micas, que\nabren el camino a los dramas del descarte del hombre y de la creaci\u00f3n, en lugar\nde protegerse los unos a los otros [3]<\/a>. Entonces,\n\u00bfc\u00f3mo construir un camino de paz y reconocimiento mutuo? \u00bfC\u00f3mo romper la l\u00f3gica\nmorbosa de la amenaza y el miedo? \u00bfC\u00f3mo acabar con la din\u00e1mica de desconfianza\nque prevalece actualmente?<\/p>\n\n\n\n
Debemos buscar una verdadera fraternidad, que est\u00e9 basada sobre nuestro\norigen com\u00fan en Dios y ejercida en el di\u00e1logo y la confianza rec\u00edproca. El\ndeseo de paz est\u00e1 profundamente inscrito en el coraz\u00f3n del hombre y no debemos\nresignarnos a nada menos que esto.<\/p>\n\n\n\n
2. La paz, camino de escucha basado en la memoria, en la solidaridad y\nen la fraternidad<\/em><\/p>\n\n\n\n
Los Hibakusha<\/em>, los sobrevivientes de los bombardeos at\u00f3micos\nde Hiroshima y Nagasaki, se encuentran entre quienes mantienen hoy viva la\nllama de la conciencia colectiva, testificando a las generaciones venideras el\nhorror de lo que sucedi\u00f3 en agosto de 1945 y el sufrimiento indescriptible que\ncontin\u00faa hasta nuestros d\u00edas. Su testimonio despierta y preserva de esta manera\nel recuerdo de las v\u00edctimas, para que la conciencia humana se fortalezca cada\nvez m\u00e1s contra todo deseo de dominaci\u00f3n y destrucci\u00f3n: \u00abNo podemos permitir que\nlas actuales y nuevas generaciones pierdan la memoria de lo acontecido, esa\nmemoria que es garante y est\u00edmulo para construir un futuro m\u00e1s justo y m\u00e1s\nfraterno\u00bb[4]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Como ellos, muchos ofrecen en todo el mundo a las generaciones futuras\nel servicio esencial de la memoria, que debe mantenerse no s\u00f3lo para evitar\ncometer nuevamente los mismos errores o para que no se vuelvan a proponer los\nesquemas ilusorios del pasado, sino tambi\u00e9n para que esta, fruto de la\nexperiencia, constituya la ra\u00edz y sugiera el camino para las decisiones de paz\npresentes y futuras.<\/p>\n\n\n\n
La memoria es, a\u00fan m\u00e1s, el horizonte de la esperanza: muchas veces, en\nla oscuridad de guerras y conflictos, el recuerdo de un peque\u00f1o gesto de\nsolidaridad recibido puede inspirar tambi\u00e9n opciones valientes e incluso\nheroicas, puede poner en marcha nuevas energ\u00edas y reavivar una nueva esperanza\ntanto en los individuos como en las comunidades.<\/p>\n\n\n\n
Abrir y trazar un camino de paz es un desaf\u00edo muy complejo, en cuanto\nlos intereses que est\u00e1n en juego en las relaciones entre personas, comunidades\ny naciones son m\u00faltiples y contradictorios. En primer lugar, es necesario\napelar a la conciencia moral y a la voluntad personal y pol\u00edtica. La paz, en\nefecto, brota de las profundidades del coraz\u00f3n humano y la voluntad pol\u00edtica\nsiempre necesita revitalizaci\u00f3n, para abrir nuevos procesos que reconcilien y\nunan a las personas y las comunidades.<\/p>\n\n\n\n
El mundo no necesita palabras vac\u00edas, sino testigos convencidos,\nartesanos de la paz abiertos al di\u00e1logo sin exclusi\u00f3n ni manipulaci\u00f3n. De\nhecho, no se puede realmente alcanzar la paz a menos que haya un di\u00e1logo\nconvencido de hombres y mujeres que busquen la verdad m\u00e1s all\u00e1 de las\nideolog\u00edas y de las opiniones diferentes. La paz \u00abdebe edificarse\ncontinuamente\u00bb [5]<\/a>, un\ncamino que hacemos juntos buscando siempre el bien com\u00fan y comprometi\u00e9ndonos a\ncumplir nuestra palabra y respetar las leyes. El conocimiento y la estima por los\ndem\u00e1s tambi\u00e9n pueden crecer en la escucha mutua, hasta el punto de reconocer en\nel enemigo el rostro de un hermano.<\/p>\n\n\n\n
Por tanto, el proceso de paz es un compromiso constante en el tiempo. Es\nun trabajo paciente que busca la verdad y la justicia, que honra la memoria de\nlas v\u00edctimas y que se abre, paso a paso, a una esperanza com\u00fan, m\u00e1s fuerte que\nla venganza. En un Estado de derecho, la democracia puede ser un paradigma\nsignificativo de este proceso, si se basa en la justicia y en el compromiso de\nsalvaguardar los derechos de cada uno, especialmente si es d\u00e9bil o marginado,\nen la b\u00fasqueda continua de la verdad [6]<\/a>. Es\nuna construcci\u00f3n social y una tarea en progreso, en la que cada uno contribuye\nresponsablemente a todos los niveles de la comunidad local, nacional y mundial.<\/p>\n\n\n\n
Como resaltaba san Pablo\nVI<\/a>: \u00abLa doble aspiraci\u00f3n hacia la igualdad y la participaci\u00f3n\ntrata de promover un tipo de sociedad democr\u00e1tica. [\u2026] Esto indica la\nimportancia de la educaci\u00f3n para la vida en sociedad, donde, adem\u00e1s de la\ninformaci\u00f3n sobre los derechos de cada uno, sea recordado su necesario\ncorrelativo: el reconocimiento de los deberes de cada uno de cara a los dem\u00e1s;\nel sentido y la pr\u00e1ctica del deber est\u00e1n mutuamente condicionados por el\ndominio de s\u00ed, la aceptaci\u00f3n de las responsabilidades y de los l\u00edmites puestos\nal ejercicio de la libertad de la persona individual o del grupo\u00bb [7]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Por el contrario, la brecha entre los miembros de una sociedad, el\naumento de las desigualdades sociales y la negativa a utilizar las herramientas\npara el desarrollo humano integral ponen en peligro la b\u00fasqueda del bien com\u00fan.\nEn cambio, el trabajo paciente basado en el poder de la palabra y la verdad\npuede despertar en las personas la capacidad de compasi\u00f3n y solidaridad creativa.<\/p>\n\n\n\n
En nuestra experiencia cristiana, recordamos constantemente a Cristo,\nquien dio su vida por nuestra reconciliaci\u00f3n (cf. Rm<\/em> 5,6-11).\nLa Iglesia participa plenamente en la b\u00fasqueda de un orden justo, y contin\u00faa\nsirviendo al bien com\u00fan y alimentando la esperanza de paz a trav\u00e9s de la\ntransmisi\u00f3n de los valores cristianos, la ense\u00f1anza moral y las obras sociales\ny educativas.<\/p>\n\n\n\n
3. La paz, camino de reconciliaci\u00f3n en la comuni\u00f3n fraterna<\/em><\/p>\n\n\n\n
La Biblia, de una manera particular a trav\u00e9s de la palabra de los profetas,\nllama a las conciencias y a los pueblos a la alianza de Dios con la humanidad.\nSe trata de abandonar el deseo de dominar a los dem\u00e1s y aprender a verse como\npersonas, como hijos de Dios, como hermanos. Nunca se debe encasillar al otro\npor lo que pudo decir o hacer, sino que debe ser considerado por la promesa que\nlleva dentro de \u00e9l. S\u00f3lo eligiendo el camino del respeto ser\u00e1 posible romper la\nespiral de venganza y emprender el camino de la esperanza.<\/p>\n\n\n\n
Nos gu\u00eda el pasaje del Evangelio que muestra el siguiente di\u00e1logo entre\nPedro y Jes\u00fas: \u00ab\u201cSe\u00f1or, si mi hermano me ofende, \u00bfcu\u00e1ntas veces tengo que\nperdonarlo? \u00bfHasta siete veces?\u201d. Jes\u00fas le contesta: \u201cNo te digo hasta siete\nveces, sino hasta setenta veces siete\u201d\u00bb (Mt<\/em> 18,21-22). Este camino\nde reconciliaci\u00f3n nos llama a encontrar en lo m\u00e1s profundo de nuestros\ncorazones la fuerza del perd\u00f3n y la capacidad de reconocernos como hermanos y\nhermanas. Aprender a vivir en el perd\u00f3n aumenta nuestra capacidad de\nconvertirnos en mujeres y hombres de paz.<\/p>\n\n\n\n
Lo que afirmamos de la paz en el \u00e1mbito social vale tambi\u00e9n en lo\npol\u00edtico y econ\u00f3mico, puesto que la cuesti\u00f3n de la paz impregna todas las\ndimensiones de la vida comunitaria: nunca habr\u00e1 una paz verdadera a menos que\nseamos capaces de construir un sistema econ\u00f3mico m\u00e1s justo. Como escribi\u00f3 hace\ndiez a\u00f1os Benedicto XVI<\/a> en la Carta\nenc\u00edclica Caritas in veritate<\/a><\/em>: \u00abLa victoria sobre\nel subdesarrollo requiere actuar no s\u00f3lo en la mejora de las transacciones\nbasadas en la compraventa, o en las transferencias de las estructuras\nasistenciales de car\u00e1cter p\u00fablico, sino sobre todo en la apertura progresiva en\nel contexto mundial a formas de actividad econ\u00f3mica caracterizada por ciertos\nm\u00e1rgenes de gratuidad y comuni\u00f3n\u00bb (n. 39).<\/p>\n\n\n\n
4. La paz, camino de conversi\u00f3n ecol\u00f3gica<\/em><\/p>\n\n\n\n
\u00abSi una mala comprensi\u00f3n de nuestros propios principios a veces nos ha\nllevado a justificar el maltrato a la naturaleza o el dominio desp\u00f3tico del ser\nhumano sobre lo creado o las guerras, la injusticia y la violencia, los\ncreyentes podemos reconocer que de esa manera hemos sido infieles al tesoro de\nsabidur\u00eda que deb\u00edamos custodiar\u00bb[8]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Ante las consecuencias de nuestra hostilidad hacia los dem\u00e1s, la falta\nde respeto por la casa com\u00fan y la explotaci\u00f3n abusiva de los recursos naturales\n\u2014vistos como herramientas \u00fatiles \u00fanicamente para el beneficio inmediato, sin\nrespeto por las comunidades locales, por el bien com\u00fan y por la naturaleza\u2014,\nnecesitamos una conversi\u00f3n ecol\u00f3gica.<\/p>\n\n\n\n
El reciente S\u00ednodo sobre la Amazonia nos lleva a renovar la llamada a\nuna relaci\u00f3n pac\u00edfica entre las comunidades y la tierra, entre el presente y la\nmemoria, entre las experiencias y las esperanzas.<\/p>\n\n\n\n
Este camino de reconciliaci\u00f3n es tambi\u00e9n escucha y contemplaci\u00f3n del\nmundo que Dios nos dio para convertirlo en nuestra casa com\u00fan. De hecho, los\nrecursos naturales, las numerosas formas de vida y la tierra misma se nos\nconf\u00edan para ser \u201ccultivadas y preservadas\u201d (cf. Gn<\/em> 2,15)\ntambi\u00e9n para las generaciones futuras, con la participaci\u00f3n responsable y\nactiva de cada uno. Adem\u00e1s, necesitamos un cambio en las convicciones y en la\nmirada, que nos abra m\u00e1s al encuentro con el otro y a la acogida del don de la\ncreaci\u00f3n, que refleja la belleza y la sabidur\u00eda de su Hacedor.<\/p>\n\n\n\n
De aqu\u00ed surgen, en particular, motivaciones profundas y una nueva forma\nde vivir en la casa com\u00fan, de encontrarse unos con otros desde la propia\ndiversidad, de celebrar y respetar la vida recibida y compartida, de\npreocuparse por las condiciones y modelos de sociedad que favorecen el\nflorecimiento y la permanencia de la vida en el futuro, de incrementar el bien\ncom\u00fan de toda la familia humana.<\/p>\n\n\n\n
Por lo tanto, la conversi\u00f3n ecol\u00f3gica a la que apelamos nos lleva a\ntener una nueva mirada sobre la vida, considerando la generosidad del Creador\nque nos dio la tierra y que nos recuerda la alegre sobriedad de compartir. Esta\nconversi\u00f3n debe entenderse de manera integral, como una transformaci\u00f3n de las\nrelaciones que tenemos con nuestros hermanos y hermanas, con los otros seres\nvivos, con la creaci\u00f3n en su variedad tan rica, con el Creador que es el origen\nde toda vida. Para el cristiano, esta pide \u00abdejar brotar todas las\nconsecuencias de su encuentro con Jesucristo en las relaciones con el mundo que\nlos rodea\u00bb[9]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
5. Se alcanza tanto cuanto se espera<\/em>[10]<\/a><\/p>\n\n\n\n
El camino de la reconciliaci\u00f3n requiere paciencia y confianza. La paz no\nse logra si no se la espera.<\/p>\n\n\n\n
En primer lugar, se trata de creer en la posibilidad de la paz, de creer\nque el otro tiene nuestra misma necesidad de paz. En esto, podemos inspirarnos\nen el amor de Dios por cada uno de nosotros, un amor liberador, ilimitado,\ngratuito e incansable.<\/p>\n\n\n\n
El miedo es a menudo una fuente de conflicto. Por lo tanto, es\nimportante ir m\u00e1s all\u00e1 de nuestros temores humanos, reconoci\u00e9ndonos hijos\nnecesitados, ante Aquel que nos ama y nos espera, como el Padre del hijo\npr\u00f3digo (cf. Lc<\/em> 15,11-24). La cultura del encuentro entre\nhermanos y hermanas rompe con la cultura de la amenaza. Hace que cada encuentro\nsea una posibilidad y un don del generoso amor de Dios. Nos gu\u00eda a ir m\u00e1s all\u00e1\nde los l\u00edmites de nuestros estrechos horizontes, a aspirar siempre a vivir la\nfraternidad universal, como hijos del \u00fanico Padre celestial.<\/p>\n\n\n\n
Para los disc\u00edpulos de Cristo, este camino est\u00e1 sostenido tambi\u00e9n por el\nsacramento de la Reconciliaci\u00f3n, que el Se\u00f1or nos dej\u00f3 para la remisi\u00f3n de los\npecados de los bautizados. Este sacramento de la Iglesia, que renueva a las\npersonas y a las comunidades, nos llama a mantener la mirada en Jes\u00fas, que ha\nreconciliado \u00abtodas las cosas, las del cielo y las de la tierra, haciendo la\npaz por la sangre de su cruz\u00bb (Col<\/em> 1,20); y nos pide que depongamos\ncualquier violencia en nuestros pensamientos, palabras y acciones, tanto hacia\nnuestro pr\u00f3jimo como hacia la creaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n
La gracia de Dios Padre se da como amor sin condiciones. Habiendo\nrecibido su perd\u00f3n, en Cristo, podemos ponernos en camino para ofrecerlo a los\nhombres y mujeres de nuestro tiempo. D\u00eda tras d\u00eda, el Esp\u00edritu Santo nos\nsugiere actitudes y palabras para que nos convirtamos en artesanos de la\njusticia y la paz.<\/p>\n\n\n\n
Que el Dios de la paz nos bendiga y venga en nuestra ayuda.<\/p>\n\n\n\n
Que Mar\u00eda, Madre del Pr\u00edncipe de la paz y Madre de todos los pueblos de\nla tierra, nos acompa\u00f1e y nos sostenga en el camino de la reconciliaci\u00f3n, paso\na paso.<\/p>\n\n\n\n
Y que cada persona que venga a este mundo pueda conocer una existencia\nde paz y desarrollar plenamente la promesa de amor y vida que lleva consigo.<\/p>\n\n\n\n
Vaticano, 8 de diciembre de 2019<\/em><\/p>\n\n\n\n
Francisco<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n[1]<\/a> Benedicto XVI, Carta enc. Spe salvi<\/a><\/em> (30 noviembre 2007), 1.<\/p>\n\n\n\n
[2]<\/a> Discurso sobre las armas nucleares<\/a><\/em>,\nNagasaki, Parque del epicentro de la bomba at\u00f3mica, 24 noviembre 2019.<\/p>\n\n\n\n
[3]<\/a> Cf. Homil\u00eda en Lampedusa<\/a><\/em>, 8 julio 2013.<\/p>\n\n\n\n
[4]<\/a> Encuentro por la paz<\/a><\/em>, Hiroshima,\nMemorial de la Paz, 24 noviembre 2019.<\/p>\n\n\n\n
[5]<\/a> Conc. Ecum. Vat. II, Const. past. Gaudium et spes<\/a><\/em>, 78.<\/p>\n\n\n\n
[6]<\/a> Cf. Benedicto XVI, Discurso a los dirigentes de las asociaciones cristianas de\ntrabajadores italianos<\/a><\/em>, 27 enero 2006.<\/p>\n\n\n\n
[7]<\/a> Carta. ap. Octogesima adveniens<\/a><\/em> (14 mayo\n1971), 24.<\/p>\n\n\n\n
[8]<\/a> Carta enc. Laudato si\u2019<\/a><\/em> (24 mayo 2015), 200<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
[9]<\/a> Ib\u00edd<\/a>.<\/em>, 217.<\/p>\n\n\n\n
[10]<\/a>\u00a0Cf. S. Juan de la Cruz,\u00a0Noche Oscura<\/em>, II, 21, 8.<\/p>\n\n\n\n
(Disponible en: http:\/\/w2.vatican.va\/content\/francesco\/es\/messages\/peace\/documents\/papa-francesco_20191208_messaggio-53giornatamondiale-pace2020.html<\/a> ; accesado el 30 de diciembre de 2019)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ESPERANTO MESA\u011cO DE LIA SANKTECO PAPO FRANCISKO POR LA CELEBRO DE LA 53-A MONDA TAGO DE LA PACO 1-A DE JANUARO 2020 \u00abLA PACO KIEL VOJO DE ESPERO: DIALOGO, REPACI\u011cO KAJ EKOLOGIA KONVERTI\u011cO\u00bb 1. La paco,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1926,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3,6,7,16],"tags":[109,107,103,110,105,32,33,106,102,104,100,99,98,101,108],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1925"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1925"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1927,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1925\/revisions\/1927"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}