16\u2011a EKUMENA KONGRESO EN RIMINI (IT)
\n30.8. \u2013 6.9.2003
\n“VI ESTOS MIAJ ATESTANTOJ”<\/p>\n
Dietrich Bonhoeffer (1906 \u2013 1945)<\/b><\/p>\n
La kongresa temo instigis min prezenti al vi Dietrich Bonhoeffer, martiro dum la hitlera re\u011dimo. Li estis germano, Berlinano kaj protestanto kiel mi, kiu hodia\u016d nur estas atestanto de rimarkinda atestinto. Des pli, \u0109ar en ADORU li estas honorigata per la kanto 490, kiun tradukis Adolf Burkhardt.
\nLa teksto estas parto de poemo, verkita en kela malliberejo en Berlino je la jar\u015dan\u011do 1944\/45, kiam li skribis leteron okaze de la patrina naski\u011dtago anka\u016d al sia fian\u0109ino. Tio estis 4 monatoj anta\u016d sia mortigo kiam li havis 38 jarojn.
\nLa versoj fari\u011dis por sennombraj homoj fonto de firma espero kaj konsolo. En ADORU mankas la unua kaj la kvina strofo de la poemo (kiu rilatas al la jar\u015dan\u011do), kaj pro tio la kanto anka\u016d hodia\u016d povas peri \u011dian sentempan mesa\u011don.
\nNun mi iomete skizos la biografion de Dietrich Bonhoeffer:
\n1906 \u2013 naski\u011dis en Breslau kiel sesa el ok infanoj; la familio, en kiu Dietrich elkreskas, apartenas al la klera elito en la germana regno;
\n1923 \u2013 teologia studado en T\u00fcbingen, Romo kaj Berlino;
\n1928 \u2013 vikario en Barcelono;
\n1931 \u2013 studrestado en Nov\u2011Jorko, pastoro por studentoj en Berlino;
\n1933 \u2013 eksterlando\u2011pastoro en Londono kaj teologia konsilanto de la Ekumena Konsilantaro de la Eklezioj;
\n1935 \u2013 estro de la predikista seminario de la konfesanta eklezio en Finkenwalde apud Stettin;
\n1936 \u2013 nuligo de la instru\u2011permeso por Bonhoeffer;
\n1937 \u2013 fermo de la seminario pere de la “Gestapo” (sekreta \u015dtata polico); da\u016drigo kontra\u016dle\u011da;
\n1940 \u2013 komenco de la konspira agado kiel kuriero de la rezist\u2011grupo en la hitlera organizo “defendo”;
\n1943 \u2013 aresto pro rezisto kontra\u016d la naciisma re\u011dimo (18 monatojn en Berlin\u2011Tegel, 5 monatojn en la Gestapo\u2011kelo en Prinz\u2011Albrecht\u2011Str., 2 monatojn en la koncentrejo Buchenwald)
\n1945 \u2013 ekzekuto per \u015dnurego en la koncentrejo Flossenb\u00fcrg, kvar semajnojn anta\u016d la senkondi\u0109a kapitulacio de Germanio.
\nKial unuopaj kristanoj (apud sufi\u0109e multaj aliaj homoj) riskis ilian vivon protestante kontra\u016d la hitlera re\u011dimo?
\nPost demokrata decido, Hitler kiel estro de la partio de la naciistoj pli kaj pli nuligis demokratajn principojn kaj diktatori\u011dis. Li estis katolikdevena, tamen rasisto kaj komencis agadon kontra\u016d la judoj. Preparante la agadon li provis elimini la proteston de la eklezioj:
\n* Kun la katolika eklezio li kontraktis konkordaton,
\n* Kun la protestanta eklezio li provis organizan \u015dan\u011don kaj inventis la eklezion de la “Germanaj Kristanoj”. El la \u011dis tiama eklezio elkreskis la rezistanta “Konfesanta Eklezio”, al kiu anka\u016d apartenis Bonhoeffer.
\nEn la unua tempo kaj anka\u016d jarojn pli poste de la naziista registraro Hitler estis entuziasme akceptita. Anka\u016d fare de la eklezioj. Kun la kreskanta influo de la Germanaj Kristanoj problemi\u011dis la sinteno al la judoj. La Germanaj Kristanoj kaj la \u015ctato postulis “germandevenan eklezion”. Bonhoeffer konkludis:
\nEklezion, kiu malmembrigas judojn, oni devas forlasi. Germanismo a\u016d kristanismo, oni ne povas samtempe esti kristano kaj naciisto. Diri tion, estis kontra\u016d\u015dtata kaj puninda.
\nPastro kaj pastoroj devis jene \u0135uri:<\/b> “Mi \u0135uras: Mi estos fidela kaj obeema al la regnestron de la germana regno Adolf Hitler, la le\u011dojn mi observos kaj plenumos miajn oficajn devojn ekzakte, kiel vere Dio helpas min.
\nRifuzi tiun \u0135uron havis konsekvencojn. Similis la konduto rilate al la saluto “Heil Hitler”. Bonhoeffer pledis por vera, konfesanta, sian Sinjoron sekvantan eklezion kontra\u016d altrudanta eklezio, kiu malkonfesas sian Sinjoron pro populareco.
\nPor reliefigi la situacion en la jaro 1933, mi mencias Diservon en la katedralo de Magdeburgo, kie la altaron \u0109irka\u016dis “arbaron da flagoj kun hokkrucoj”.
\nBonhoeffer je la sama tago predikis en Berlino: “Ni havas en la pre\u011dejo nur unu altaron, tio estas la altaro de la Plejaltulo, […] anta\u016d Tiu, \u0109iu kreaturo devas genui\u011di. Kiu alian volas, tiu restu ekstere, tiu ne povas esti kun ni en la domo de Dio. En la pre\u011dejo ni anka\u016d nur havas unu ambonon, kaj de \u0109i tiu ambono estas parolata la kredo al Dio kaj cetere pri neniu alia kredo a\u016d bona volo.”
\nMultaj en la eklezioj tion ne same klare vidis. La Sankta Pa\u016dlo en sia letero al la Romanoj en la 13-a \u0109apitro skribis:<\/b>
\n\u0108iu animo submeti\u011du al la superaj a\u016dtoritatoj, \u0109ar ne ekzistas a\u016dtoritato, krom de Dio; kaj tiuj, kiuj ekzistas, estas starigitaj de Dio. Tiu do, kiu kontra\u016dstaras al a\u016dtoritato, rezistas al la ordono de Dio; kaj tiuj, kiuj rezistas, ricevos ju\u011don. \u0108ar regantoj estas terura\u0135o ne al la bona agado, sed al la malbona. \u0108u vi volas ne timi a\u016dtoritatulon? Faru bonon, kaj vi havos de li la\u016ddon; \u0109ar li estas la servanto de Dio al vi por bono. Sed timu, se vi faras malbonon; \u0109ar ne vane li portas la glavon, \u0109ar li estas la servanto de Dio, ven\u011danto pro la kolero kontra\u016d tiu, kiu faras malbonon […]
\nInter 1933 kaj 1939 (komenco de la milito) Hitler havis la subtenon de la plimulto de la germanoj. En 1941 li komencis la finsolvon rilate la Judojn. Estis mortigitaj anka\u016d multaj fleghejmanoj kaj senvaloraj homoj, sed \u0109ifoje anka\u016d elstaraj eklezianoj protestis, parte sukcese. En 1942 Hitler atingis la kulminon de sia potenco kaj \u011dis 1945 li respondecis la morton de 35 mlionoj da homoj.
\nLa verko de Bonhoeffer same kiel lia \u0109esigita vivo restis fragmento. Tamen li fari\u011dis unu de la grandaj instigantoj de la postmilita teologio kaj li anka\u016d ludas rolon en la liberigaj eklezioj kaj movadoj en Suda Afriko. Ka\u016dzo nelaste estas la fascina ligo inter vivo kaj penso. En lia vivo plastiki\u011das lia penso, kaj en lia penso trabrilas signifo, kiu postvivas la aktualan historion.
\nVivo kaj penso gajnis specialan a\u016dtoritaton per la martira morto. Baza penso de li estas la senkondi\u0109a sekvado de Jesuo Kristo kaj vivo la\u016d la montprediko.
\nBonhoeffer estis eklezi-kritika; spiritan parencecon li havas ekzemple kun Francisko el Assisi, Martin Luther kaj kun la frataro de Taiz\u00e9. Dum la naziisma influado de la eklezioj li balda\u016d konstatas, kie staras la antikristo. Aliuloj ofte estas trompitaj per la maski\u011dado de la malbono, kiu kirlis \u0109iujn etikajn terminojn: La malbono montras sin en formo de la lumo, de la bonfaro, de la historia neceseco kaj de la sociala justeco.
\nLi ne kompromisis sed konstatis, ke enirinte mal\u011dustan trajnon ne suf\u0109as, se oni nur en la flanka koridoro iras kontra\u016d la veturdirekto. La instruo el la vivo kaj morto de Bonhoeffer malpli estu la imito, sed la sekvado de Jesuo.
\nLa sekvanta elekto el liaj pensoj kontribuu al pli bona kompreno:
\n# Ne ekzistas vojo al paco sur la vojo de sekureco. \u0108ar la pacon oni devas riski, \u011di estas la sola granda risko, kaj neniam estas sekurigebla. Paco estas la malo de sekureco.
\n# Libera respondeco bazi\u011das je Dio, kiu postulas la liberan kredo\u2011riskon de respondeca ago kaj kiu donas pardonon kaj konsolon al tiu, kiu pro tio fari\u011das pekulo.
\nEkzistas tri eblecoj de eklezia agado:
\n– Unue, la demandoj direktitaj al la \u015dtato pri la legitima \u015dtata karaktero de \u011dia agado; tio estas la respondecigo de la \u015dtato.
\n– Due, la servo por la viktimoj de \u015dtata agado. La eklezio estas devoligita al la viktimoj de \u0109iu sociordo, anka\u016d se ili ne apartenas al la kristana komunumo.
\n– La tria ebleco estas tia, ke oni ne nur banda\u011du la viktimojn sub la rado, sed mem haltigu la radon kaptante la radajn spokojn.
\n# Neniu homo konstruas la eklezion, sed sole Kristo. Kiu intencas konstrui eklezion, tiu certe jam komencis la verkon de la detruo.
\n# La Sinjoro de la tempoj estas Dio. La turnopunkto de la tempoj estas Kristo. La spirito de la nuna epoko estas la Sankta Spirito.
\n# La obeo montras al la homo, ke devas esti dirata al li, kio estas bona kaj kion Dio postulas de li; la libereco lasas al la homo fari la bonon mem.
\n# Eklezio kaj miseklezio ne povas havi komunecon.
\n# Nur kiu krias por judoj rajtas kanti gregoriane.
\n# Kio estas vivo kun Kristo? La eklezio devas ekzemple vivi \u011din.
\n# “Esti\u2011servemaj\u2011por\u2011aliuloj” estas la partoprenado je la estado de Jesuo.
\n# Jesuo ne vokas al nova religio; li vokas al la vivo.
\n# La homo estas vokita kunsuferi la suferon de Dio pro la sendia mondo. Ne la religia ago kreas kristanojn, sed la partoprenado je la suferoj de Dio dum la surtera vivo.
\n# La religieco kondukas la homon en sia mizero al la potenco de Dio en la mondo. La Biblio kondukas la homon al la senpotenco kaj la sufero de Dio; nur la suferanta Dio povas helpi.
\n# Kristana komuneco estas unu el la plej grandaj donacoj, kiujn Dio donas al ni.
\nBonhoeffer multe predikis, prelegis kaj verkis librojn:
\n– Komuna vivo, Postsekvo
\namba\u016d pri la Evangelia Eklezio dum la tempo de la Hitlera batalo kontra\u016deklezia
\n– Rezisto kaj submeto al la sorto
\nLeteroj kaj notoj el la aresto
\n– Etiko
\nel la postlasa\u0135o, eldonita de Eberhard Behtge.
\nOkaze de \u0109i tiu temo mi nepre menciu katolikan Berlinanon:<\/p>\n
BERNHARD LICHTENBERG<\/b> (1875 \u2011 1943)<\/p>\n
Sacerdoto, ek de 1900 en Berlino. Li alimaniere ol Bonhoeffer rezistis. Post la transpreno de la regpotenco per la naziistoj li publike predikis kontra\u016d fa\u015dismo. En siaj predikoj li alvokis la kredantaron propeti por judoj kaj aliaj kaptitoj en la naziistaj malliberejoj.
\n1941: li publike protestis kontra\u016d la e\u016dtanazia programo de la naziistoj.
\n23.10.1941: li estis arestita.
\n1942: sekvis ju\u011do pri aresto dujara en Berlin\u2011Tegel. Poste transporto al Dachau, survoje li mortis la 5.11.1943 (68\u2011jara\u011da).
\nBeatigo en 1996. Memorejo en la pre\u011dejo Maria Regina Martyrum, centra loko de la germanaj katolikoj memori la viktomojn de la tria regno.
\nLA KANTO<\/b>
\n1. Sub \u015dirm’ mirinda de potencaj bonaj
\nl’estonton kun trankvil’ atendas ni.
\napudas Di’ vespere kaj matene,
\nkaj \u0109iun novan tagon sendas Li.
\n2. Se temp’ anta\u016da plu turmenton donas,
\nse tag’ malbona premas per angor’,
\nla savon donu, kiun vi proponas,
\nho Di’, por nia terurita kor’
\n3. Kaj se kalikon donas Vi amaran,
\nsufero\u2011plenan, pezan \u011dis ekstrem’,
\nni prenas \u011din el Via man’ amata
\ndankeme, fidoplene kaj sen trem’.
\n4. Se tamen Vi ankora\u016d donos \u011dojon
\npri tiu mond’ kaj \u011dia brila sun’,
\nni rememoros la iritan vojon;
\nnur Via estu nia vivo nun.
\n5. Dum \u0109iu tera bruo i\u011das febla,
\npor ni la\u016dti\u011du tiu plen\u2011sonor’
\nel via vasta mondo nevidebla,
\nakordoj ravaj de l’eterna \u0125or’.
\nDietrich Bonhoeffer
\n\u0108u la eklezioj sufi\u0109e kontra\u016dstaris? Legu la kulpokonfeson:<\/p>\n
LA KULPOKONFESO DE STUTTGART<\/b><\/p>\n
La KONSILANTARO DE LA PROTESTANTA EKLEZIO EN GERMANIO en sia kunsido je la 18\u2011a\/19\u2011a de oktobro 1945 en Stuttgart, bonvenigas reprezentantojn de la EKUMENA KONSILANTARO DE EKLEZIOJ.
\nNi estas dankaj pro tiu vizito tiom pli, \u0109ar ligas nin kun nia popolo ne nur granda komuneco de la suferoj, sed anka\u016d solidareco de kulpo.
\nKun granda doloro ni diras: Fare de ni estis alportita senfina sufero super multaj popoloj kaj landoj. Kion ni ofte atestis en niaj paro\u0125oj, tion ni nun elparolas nome de la tuta eklezio: Dum multaj jaroj ni batalis nome de Jesuo Kristo kontra\u016d tiu spirito, kiu en la naci-socialisma re\u011dimo de perforto trovis sian teruran esprimon; sed ni akuzas nin, ke ni ne konfesis pli kura\u011de, ne pre\u011dis pli fidele, ne kredis pli gaje kaj ne amis pli arde.<\/b>
\nNun devas esti farita nova komenco en niaj eklezioj. Fonditaj sur la Sankta Skribo, kun tuta seriozeco direktitaj al la sola Sinjoro de la eklezio, ili komencas purigi sin de kredfremdaj influoj kaj ordigi sin mem. Ni esperas al la Dio de graco kaj kompatemo, ke Li uzos niajn ekleziojn kiel ilon kaj donos al ili plenpovon, proklami Sian Vorton kaj efektivigi obeon al Sia Volo \u0109e ni mem kaj \u0109e nia tuta popolo.
\nPlenigas nin kun profunda \u011dojo, ke ni scias nin kore ligitaj kun la aliaj eklezioj de la ekumena komuneco pere de \u0109i tiu nova komenco.
\nNi esperas je Dio, ke per la komuna servo de la eklezioj la spirito de perforto kaj de ven\u011do, kiu hodia\u016d denove volas potenci\u011di, en la tuta mondo estos bridita, kaj la spirito de la paco kaj de la amo ekregos, en kiu la turmentita homaro sole trovos resani\u011don. Tiel ni petas en horo, en kiu la tuta mondo bezonas novan komencon: Venu Kreanto Sankta Spirito.
\nStuttgart, la 18-an \/19-an de oktobro 1945
\nKompilis:
\nSiegfried Kr\u00fcger, DE<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
16\u2011a EKUMENA KONGRESO EN RIMINI (IT) 30.8. \u2013 6.9.2003 “VI ESTOS MIAJ ATESTANTOJ” Dietrich Bonhoeffer (1906 \u2013 1945) La kongresa temo instigis min prezenti al vi Dietrich Bonhoeffer, martiro dum la hitlera re\u011dimo. Li estis…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,7],"tags":[23,33],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=165"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/165\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}