ESPERANTO<\/p>\n
Frei Betto – K<\/strong>ristanismo kaj marksismo*<\/strong><\/p>\n Frei Betto estas brazila dominika fratulo, konata en la tuta mondo ekde tiam, kiam li publikigis aron da diskutoj pri religio kun Fidel Castro; ili estas tradukitaj al 14 lingvoj kaj publikigitaj en la tuta Latinameriko. Enkarcerigite de la brazila armea diktatora re\u011dimo inter 1969 kaj 1973 pro helpo al revolucia movado estrita de Carlos Marighella, Frei Betto en lastaj jaroj fari\u011dis unu el la \u0109efaj konsilantoj de la Bazaj Ekleziaj Komunumoj en Brazilo kaj grava teologiisto de liberigo. Li anka\u016d havas fratajn ligojn al la nova brazila sindikala movado kaj al la Partio de Laboristoj. Frei Betto apartenas al grupo de teologiistoj de liberigo kiu multe uzis la marksistan metodon en sia laboro. Tio ne signifas malkritikan sintenon, sed aktivan interesi\u011don pri marksismo kiel scienco kaj utopio, kiel teorio kaj praktikado. Tio kapabligas lin situi la konver\u011don inter kristanoj kaj marksistoj en la plej decida kampo – la revolucia sindevigo.<\/em><\/p>\n La rilatoj inter marksistoj kaj kristanoj<\/span><\/p>\n Marksismo estas, anta\u016d \u0109io, teorio de revolucia praktikado. Tio ne malpermesas, ke kelkaj marksistoj volu transformi \u011din al speco de religio kun ties dogmoj, fondita sur la fundamenteca legmaniero kiu faras de la verkoj de Markso, Engels kaj Lenin “novan biblion”. Fakte, marksismo, simile al ajn teoria verko, neniam povas havi nur unu legmanieron. La epistemologia procezo instruas, ke teksto estas \u0109iam legita la\u016d la kunteksto de la leganto. Tiuj \u0109i “okulvitroj” de la reala\u0135o determinas la interpretadon de la teorio.<\/p>\n Tiel, la verkon de Markso oni povas legi la\u016d la vidmaniero de pozitivista materialismo de Kautsky, de nov-kantismo de M. Adler, de hegelismo volontulista de Gramsci a\u016d objektivista de Lukacs, de ekzistencialismo de Sartro, de strukturalismo de Althusser, same kiel je la lumo de kamparana lukto de Mao Zedong, de kuba gerilo, de perua reala\u0135o de Jozefo Karlo Mari\u00e1tegui a\u016d de popola insurekcio sandinista.<\/p>\n Gravas, ke oni uzu la marksistan teorion kiel liberigilon de subpremataj popoloj, ne kiel totemon nek talismanon. Frukto de la proletara lukto, la marksismo \u0109iam devas esti reguligita la\u016d tiu \u0109i lukto, \u0109ar nur tiel \u011di ne perdos sian revolucian viglecon kaj ne fari\u011dos akademia abstrakta\u0135o.<\/p>\n Tiusence, la marksismo kaj la marksistoj ne povas ignori la novan aspekton de Kristanismo kiel fermentigilo de liberigo de subpremataj masoj de Latin-Ameriko. Tamen, por kompreni tiun revolucian potencon de Kristanismo, la marksismo devas rompi la trudkitelon de sia objektivista vidmaniero kaj agnoski la rolon de humana subjektiveco en la historio. Tio signifas la superon de ekonomikista tendenco kaj, en socialistaj re\u011dimoj, de ia “metafiziko de \u015ctato” por akcepti la relativan a\u016dtonomion de superstrukturoj. La revolucia praktikado transiras la koncepton kaj ne el\u0109erpi\u011das en analizadoj strikte sciencaj, \u0109ar \u011di nepre enhavas etikajn, mistikajn kaj utopiajn dimensiojn. La progreso atingita de socialistaj landoj kaj la ideologio akceptita de la partio estas nesufi\u0109aj por ekvaciigi \u0109iujn aspektojn de la interpersona rilato kaj ties sociaj kaj politikaj konsekvencoj.<\/p>\n Nu, kiu kontra\u016ddiro ekzistus inter la grava rolo de la humana subjektiveco kaj la historia materialismo? Estante grava “en lasta instanco”, la ekonomika sfero rezultas de la kompleksa\u0135o farita de la produktivaj fortoj kaj la fortoj de produktantoj. Tiuj produkt-rilatoj determinas la aspekton de la produktivaj fortoj. Paroli pri produkt-rilatoj signifas akcepti, ke “en unua instanco” estas la klasaj rilatoj, la revolucia aktiveco de subpremataj klasoj, kies konscienco kaj praktikado estas determinaj en la ekonomika sfero. Male, nei la gravecon de humanaj subjektiveco kaj intenceco signifas deziri redukti la markismon al pure scienca teorio, signifas fali en specon de nov-hegelismo kiu redonas la mar\u015don de historio al la kontrolado fare de absoluta kaj universala racio. La ri\u0109eco kaj la originaleco de la marksista teorio estas \u011duste en sia ligo al la revolucia praktikado, kiu, per sia dinamiko, generas kaj kontestas la inspirantan kaj gvidantan teorion. Sen tiu dialektika rilato inter teorio kaj praktikado, la marksismo sklerozi\u011das en akademia ortodokseco dan\u011dere manipulebla de kontrolantoj de la mekanismoj de potenco.<\/p>\n Tia primareco de la praktikado kondukas la marksistojn al agnosko, ke foje iliaj konceptoj pri la religio estas “religiaj”, en la senco de dogmaj opinioj sen ligoj al historia praktikado. Pro tio, konsiderante la nunajn faktojn en Latin-Ameriko, la 2-a Kongreso de la Kuba Komunista Partio, en decembro 1980, aprobis rezolucion en kiu \u011di proklamas, ke:<\/p>\n la signifa procezo de amasa kaj aktiva enkorporigo de kristanaj grupoj kaj organiza\u0135oj, inkluzive de elementoj de la pastraro katolika kaj de aliaj bran\u0109oj, en la luktoj de nacia liberi\u011do de la popoloj de Latin-Ameriko, kiel Nikaragvo, El-Salvadoro kaj aliaj, kaj la apero de institucioj kaj ekumenaj centroj disvolvantaj aktiva\u0135ojn nepre progresistajn kaj promociantaj la politikan respondecon kaj la kombateman unui\u011don inter kristanoj revoluciaj kaj marksistoj, favore al profundaj socialaj \u015dan\u011di\u011doj en la kontinento, atestas la konvenecon de da\u016dra kontribuado al la sukcesa solidigo de la komuna fronto en nia hemisfero kaj en la tuta mondo.<\/p>\n<\/blockquote>\n La plej granda avanco en la rilato inter kristanismo kaj populara re\u011dimo okazas nuntempe en Nikaragvo, kie, unuafoje en la historio, la kristanoj partoprenis aktive en la procezo de liberi\u011do. Tiu \u0109i fakto faligas per si mem la aksioman aspekton donita al la aserto, ke “la religio estas la opio de la popolo”. Tiel, ke, unuafoje en la historio, revolucia partio reganta – la Sandinista Fronto de Nacia Liberi\u011do – eldonis oficialan komunikon en oktobro 1980 pri la religio, en kiu tekstas jene:<\/p>\n Kelkaj a\u016dtoroj asertas, ke la religio estas mekanismo de alienado de la homoj, kaj servas por justigi la ekspluatadon de unu klaso al la alia. Tia aserto, sendube, havas historian valoron, \u0109ar, en diferentaj historiaj epokoj, la religio servis kiel teoria subteno al la politika superregado. Sufi\u0109as rememori la rolon de la misiistoj en la procezo de superregado kaj koloniizado de nialandaj indi\u011denoj. Tamen, ni sandinistoj asertas, ke nia sperto elmontras, ke, kiam la kristanoj, surbaze de sia kredo, estas kapablaj respondi al la bezonoj de la popolo kaj de la historio, ilia kredo mem kondukas ilin al la revolucia aktivado. Nia sperto elmontras, ke oni povas esti kredanto kaj samtempe revoluciulo kaj konsekvenca kaj, ke ne ekzistas nesolvebla kontra\u016deco inter amba\u016d aferoj.<\/p>\n<\/blockquote>\n Do, falsaj certa\u0135oj estas malmuntataj de la historia praktiko. En lastaj 20 jaroj, en la landoj de Tria Mondo, speciale en Latin-Ameriko, la kristanismo komencas riveli sian liberigan aspekton kiel esprimon de rezistado kaj lukto de subprematoj. Kaj, aliflanke, kontra\u016d \u0109iaj akademiaj prognozoj, la religio ne malaperis en la socialistaj re\u011dimoj. Male, la eklezioj estas, nuntempe, grava forto en la lukto por la paco kaj la kvanto da fideluloj kreskas. Restas, ja, internaj kaj eksteraj ekleziaj malfacila\u0135oj. En la eklezioj, la episkopoj kaj pa\u015dtistoj ne havas sufi\u0109an klarecon kaj konsenton pri la maniero de pa\u015dtista enmeti\u011do en la socialistaj re\u011dimoj. Ekster la eklezioj, \u0109efe en sfero de regantaj partioj, kelkaj kontra\u016dreligiaj anta\u016dju\u011doj nutras la diskriminacion, kiu fortigas la proksimecon inter kristanoj kaj sektoroj kontra\u016drevoluciaj.<\/p>\n Estas vere, ke anka\u016d inter kristanoj restas la tabuoj rilate al socialismo. La kapitalista propagando estas tre forta por nutri terurajn fantomojn kiuj provokas malsekurecon kaj timon. Kaj multfoje la sektismo de kelkaj marksistaj aktivuloj fortigas la ideon de novaj krucistoj kombatantaj je la nomo de nova kredo kun totalismaj konsekvencoj. Se nuntempe estas pli malfacile trovi, en oficialaj dokumentoj de la Katolika Eklezio, la energiajn proklamojn kontra\u016dkomunistajn de la tempo de Papo Pio XII, anka\u016d ne abundas la simpatioj rilate al la socialismo. Ekzistas, fakte, politikaj kaj doktrinaj malfermoj: supereco de la sociala aspekto de la terpropra\u0135o, la socialigo de varoj, la supereco de la uz-rajto super la posed-rajto kaj, en politiko, la realeca diplomatio de Vatikano kreante proksimajn rilatojn al preska\u016d \u0109iuj socialistaj landoj. Unu el la plej raraj ekzemploj de klara socialista opcio, koncerne la episkopojn, estas en tiuj \u0109i regionaj dokumentoj disvastigitaj en la jaroj pli violentaj de la brazila armea diktaturo, kiam la Eklezio mem estis intense frapata:<\/p>\n Nepras venki la kapitalismon. \u011ci estas la plej granda malbono, la akumulita peko, la putra radiko, la arbo, kiu produktas tiujn \u0109i fruktojn konatajn de ni: la malri\u0109eco, la malsateco, la malsanoj, la morto de la granda plejmulto. Tial \u0109i nepras, ke la posedo de produktorimedoj (de fabrikoj, de grundo, de komerco, de bankoj, de kredit-fontoj) estu superata […] Tial \u0109i, ni volas mondon, kie ekzistu nur unu popolo, sen divido inter ri\u0109loj kaj malri\u0109uloj.<\/p>\n<\/blockquote>\n Malpli populara, la teksto de tiu \u0109i alia dokumento estas pli bone artikita:<\/p>\n La historia procezo de la socio de klasoj kaj la kapitalista superregado kondukas fatale al la alfronto inter klasoj. Malgra\u016d tio \u0109i estas fakto pli kaj pli evidenta, tiu alfronto estas neata de la subpremantoj, sed estas asertata anka\u016d en la neado mem. La subpremataj amasoj da laboristoj, terkultivantoj kaj nombraj malbone dungituloj ekkonscias pri tio kaj progrese akiras novan liberi\u011deman konsciencon. La superregata klaso ne havas alian opcion por liberi\u011di ol la longda\u016dra kaj malfacila kampanjo, jam mar\u015danta, favore al la sociala posedo de la produktorimedoj. Tiu \u0109i estas la \u0109efa fundamento de giganta historia projekto por la tutmonda transformo de la aktuala socio al nova socio, kie eblas krei la objektivajn kondi\u0109ojn por ke la subprematoj rehavu sian for\u0135etitan humanecon, faligu sur teron la \u0109enojn de siaj suferoj, venku la klasan kontra\u016decon, konkeru, fine, la liberecon.<\/p>\n<\/blockquote>\n Marksistoj kaj kristanoj havas pli da komunaj arketipoj ol nia vana filozofio supozas. Unu el la arketipoj estas la utopio de la homa feli\u0109o en la historia futuro – espero, kiu fari\u011das mistiko en la praktikado de sennombraj aktivuloj kiuj ne timas oferi e\u0109 sian vivon. Markso nomas tiun plenecon regno de libereco, kaj la kristanoj regno de Dio. En la tria volumo de La Kapitalo<\/em> li skribas, ke “la regno de libereco komencas tie, kie \u0109esas la laboro kondi\u0109ita de bezoneco kaj ekstera premado; do la regno de libereco situas, pro la forto de la aferoj, trans la sfero de materiala produktado”. Nu, nenio en politiko a\u016d en historio garantias la reali\u011don de tiu celo, same kiel la savi\u011do esperata de la kristanoj ne havas historian eksplikon, \u011di estas donaco de Dio. Sed ekzistas, en la plej profunda loko de nia esta\u0135o, la komuna deziro de sennombraj marksistoj kaj kristanoj, ke la homaro forvi\u015du \u0109iajn barojn kaj absurda\u0135ojn kiuj dividas a\u016d disigas la homojn. Tiu deziro estas la nebremsebla espero, ke la futuro estos simila al la preta tablo, \u0109irka\u016d kiu \u0109iuj frati\u011dintaj homoj havos sian parton en la abundo de pano kaj la \u011dojo de vino. La vojo kapabla konduki al tiu \u0109i aspiro, faligante anta\u016dju\u011dojn kaj provokante la unuecon, certe ne estos la teoriaj pridiskutadoj, sed la efektiva respondeco en la lukto de liberigo de subprematoj.<\/p>\n Teksto prenita el la libro “Marksismo en Latin-Ameriko”, organizita de Michael L\u00f6wy.<\/em><\/p>\n *************************** Frei Betto<\/strong><\/p>\n Cristianismo e marxismo*<\/strong><\/p>\n Frei Betto \u00e9 um sacerdote dominicano brasileiro, conhecido em todo o mundo desde que publicou uma s\u00e9rie de discuss\u00f5es sobre religi\u00e3o com Fidel Castro; elas foram traduzidas em 14 idiomas e publicadas em toda a Am\u00e9rica Latina. Preso pela ditadura militar de 1969 a 1973 por auxiliar o movimento revolucion\u00e1rio liderado por Carlos Marighella, Frei Betto, em anos recentes, tornou-se um dos principais conselheiros das Comunidades de Base no Brasil e um importante te\u00f3logo da liberta\u00e7\u00e3o. Tamb\u00e9m mant\u00e9m v\u00ednculos fraternos com o novo movimento sindical brasileiro e com o Partido dos Trabalhadores. Frei Betto encontra-se entre um grupo de te\u00f3logos da liberta\u00e7\u00e3o que usou o m\u00e9todo marxista extensamente no seu trabalho. Isso n\u00e3o implica uma postura acr\u00edtica, mas interesse ativo pelo marxismo como ci\u00eancia e como utopia, como teoria e como pr\u00e1tica. \u00c9 isso que o capacita a situar a converg\u00eancia entre crist\u00e3os e marxistas no campo mais decisivo de todos – o do compromisso revolucion\u00e1rio.<\/em><\/p>\n As rela\u00e7\u00f5es entre marxistas e crist\u00e3os<\/span><\/p>\n O marxismo \u00e9, sobretudo, uma teoria da pr\u00e1xis revolucion\u00e1ria. Isso n\u00e3o impede que certos marxistas queiram transform\u00e1-lo numa esp\u00e9cie de religi\u00e3o com seus dogmas, fundada na leitura fundamentalista que faz das obras de Marx, Engels e Lenin uma nova b\u00edblia. Afinal, o marxismo, como qualquer obra te\u00f3rica, jamais poder\u00e1 ter uma \u00fanica leitura. O processo epistemol\u00f3gico ensina que um texto \u00e9 sempre lido a partir do contexto do leitor. Esses \u201c\u00f3culos” da realidade determinam a interpreta\u00e7\u00e3o da teoria.<\/p>\n Assim, a obra de Marx pode ser lida pela \u00f3tica do materialismo positivista de Kautsky, do neokantismo de M. Adler, do hegelianismo voluntarista de Gramsci ou objetivista de Lukacs, do existencialismo de Sartre, do estruturalismo de Althusser, bem como \u00e0 luz da luta camponesa de Mao Ts\u00e9-Tung, da guerrilha cubana, da realidade peruana de Jos\u00e9 Carlos Mari\u00e1tegui ou da insurrei\u00e7\u00e3o popular sandinista.<\/p>\n O que importa \u00e9 utilizar a teoria marxista como ferramenta de liberta\u00e7\u00e3o dos povos oprimidos e n\u00e3o como uma \u00e1rvore tot\u00eamica ou um talism\u00e3. Fruto da luta do proletariado, o marxismo dever\u00e1 ser sempre aferido por essa mesma luta, pois s\u00f3 assim n\u00e3o perder\u00e1 seu vigor revolucion\u00e1rio para transformar-se numa abstra\u00e7\u00e3o acad\u00eamica.<\/p>\n Nesse sentido, o marxismo e os marxistas n\u00e3o podem ignorar o novo papo do cristianismo como fermento de liberta\u00e7\u00e3o das massas oprimidas da Am\u00e9rica Latina. Contudo, para apreender esse potencial revolucion\u00e1rio do cristianismo, o marxismo dever\u00e1 romper a camisa-de-for\u00e7a de sua \u00f3tica objetivista e reconhecer o papel da subjetividade humana na hist\u00f3ria. Isso implica a supera\u00e7\u00e3o da tend\u00eancia economicista e, nos regimes socialistas, de uma certa \u201cmetaf\u00edsica do Estado”, para se admitir a autonomia relativa das superestruturas. A pr\u00e1tica revolucion\u00e1ria extrapola o conceito e n\u00e3o se esgota em an\u00e1lises estritamente cient\u00edficas, pois encerra necessariamente dimens\u00f5es \u00e9ticas, m\u00edsticas e ut\u00f3picas. O progresso alcan\u00e7ado pelos pa\u00edses socialistas e a ideologia encarnada pelo partido s\u00e3o insuficientes para equacionar todos os aspectos da rela\u00e7\u00e3o interpessoal e suas consequ\u00eancias sociais e pol\u00edticas.<\/p>\n Ali\u00e1s, que contradi\u00e7\u00e3o haveria entre o papel determinante da subjetividade humana e o materialismo hist\u00f3rico? Como determinante ”em \u00faltima inst\u00e2ncia”, a esfera econ\u00f4mica resulta no complexo formado pelas for\u00e7as produtivas e pelas de produ\u00e7\u00e3o. S\u00e3o essas rela\u00e7\u00f5es de produ\u00e7\u00e3o que determinam o car\u00e1ter das for\u00e7as produtivas. Falarem em rea\u00e7\u00f5es de produ\u00e7\u00e3o \u00e9 admitir que, \u201cem primeira inst\u00e2ncia , est\u00e3o as rela\u00e7\u00f5es de classe, a milit\u00e2ncia revolucion\u00e1ria das classes dominadas, cuja consci\u00eancia e pr\u00e1tica s\u00e3o determinantes na esfera econ\u00f4mica. Ao contr\u00e1rio, negar a import\u00e2ncia da subjetividade e da intencionalidade humanas \u00e9 pretender reduzir o marxismo a uma teoria puramente cient\u00edfica, \u00e9 incorrer numa esp\u00e9cie de neo-hegelianismo que devolve a marcha da hist\u00f3ria ao controle de uma raz\u00e3o absoluta e universal. A riqueza e a originalidade da teoria marxista reside justamente em estar vinculada a pr\u00e1tica revolucion\u00e1ria que, cm sua din\u00e2mica, confere e contesta a teoria que a inspira e orienta. Sem essa rela\u00e7\u00e3o dial\u00e9tica teoria-pr\u00e1xis, o marxismo se esclerosa numa ortodoxia acad\u00eamica perigosamente manipul\u00e1vel por quem controla os mecanismos de poder.<\/p>\n Esse primado da pr\u00e1tica tem levado os marxistas a reconhecerem que, por vezes suas concep\u00e7\u00f5es a respeito da religi\u00e3o s\u00e3o religiosas no sentido de dogm\u00e1ticas desvinculadas da pr\u00e1tica hist\u00f3rica. Por isso, de olho no que se passa hoje na Am\u00e9rica Latina, o 2\u00ba Congresso do Partido Comunista Cubano, em dezembro de 1980, aprovou uma resolu\u00e7\u00e3o na qual proclama que<\/p>\n o significativo processo de incorpora\u00e7\u00e3o massiva e ativa de grupos e organiza\u00e7\u00f5es crist\u00e3s, incluindo elementos do clero cat\u00f3lico e de outras denomina\u00e7\u00f5es, nas lutas de liberta\u00e7\u00e3o nacional dos povos da Am\u00e9rica Latina, como Nicar\u00e1gua, El Salvador e outros, e o surgimento de institui\u00e7\u00f5es e de centros ecum\u00eanicos que desenvolvem atividades decididamente progressistas e promovem o compromisso pol\u00edtico e a uni\u00e3o combativa de crist\u00e3os revolucion\u00e1rios e marxistas, a favor de profundas mudan\u00e7as sociais no continente, demonstram a conveni\u00eancia de continuar contribuindo para a consolida\u00e7\u00e3o sucessiva da frente comum em nosso hemisf\u00e9rio e em todo o mundo.<\/p>\n<\/blockquote>\n O avan\u00e7o maior na rela\u00e7\u00e3o entre cristianismo e regime popular d\u00e1-se hoje na Nicar\u00e1gua, onde pela primeira vez na hist\u00f3ria os crist\u00e3os participaram ativa-mente do processo de liberta\u00e7\u00e3o. Esse fato por si s\u00f3 derruba o car\u00e1ter de axioma dado \u00e0 afirma\u00e7\u00e3o de que \u201ca religi\u00e3o \u00e9 o \u00f3pio do povo”. Tanto que, pela primeira vez na hist\u00f3ria, um partido revolucion\u00e1rio no poder – a Frente Sandinista de Liberta\u00e7\u00e3o Nacional – emitiu um comunicado oficial em outubro de 1980 sobre a religi\u00e3o, no qual se diz:<\/p>\n Alguns autores afirmam que a religi\u00e3o \u00e9 um mecanismo de aliena\u00e7\u00e3o dos homens, que serve para justificar a explora\u00e7\u00e3o de uma classe sobre a outra. Essa afirma\u00e7\u00e3o, sem d\u00favida, tem um valor hist\u00f3rico, na medida em que, em diferentes \u00e9pocas hist\u00f3ricas, a religi\u00e3o serviu de suporte te\u00f3rico \u00e0 domina\u00e7\u00e3o pol\u00edtica, Basta recordar o papel desempenhado pelos mission\u00e1rios no processo de domina\u00e7\u00e3o e de coloniza\u00e7\u00e3o dos ind\u00edgenas de nosso pa\u00eds. Entretanto, os sandinistas afirmamos que nossa experi\u00eancia demonstra que quando os crist\u00e3os apoiando-se em sua f\u00e9, s\u00e3o capazes de responder as necessidades do povo e da hist\u00f3ria, suas mesmas cren\u00e7as os levam \u00e0 milit\u00e2ncia revolucion\u00e1ria. Nossa experi\u00eancia demonstra que se pode ser crente e, ao mesmo tempo, revolucion\u00e1rio e consequente e que n\u00e3o h\u00e1 contradi\u00e7\u00e3o insol\u00favel entre ambas as coisas.<\/p>\n<\/blockquote>\n Portanto, falsas certezas est\u00e3o sendo desmontadas pela pr\u00e1tica hist\u00f3rica. Nos \u00faltimos 20 anos, nos pa\u00edses do Terceiro Mundo, especialmente na Am\u00e9rica Latina, o cristianismo passa a revelar seu car\u00e1ter libertador como express\u00e3o de resist\u00eancia e luta dos oprimidos. E, por outro lado, contrariando todos os progn\u00f3sticos acad\u00eamicos, a religi\u00e3o n\u00e3o desapareceu nos regimes socialistas. Ao contr\u00e1rio, as igrejas constituem, hoje, importante for\u00e7a na luta pela paz e cresce o n\u00famero de seus fi\u00e9is, Perduram, sim, dificuldades intra e extra-eclesiais. Dentro das igrejas, bispos e pastores n\u00e3o tem suficiente clareza e consenso quanto \u00e0 maneira de inser\u00e7\u00e3o pastoral nos regimes socialistas. Fora, sobretudo no \u00e2mbito dos partidos no poder, certos preconceitos anti-religiosos nutrem a discrimina\u00e7\u00e3o que refor\u00e7a a proximidade entre crist\u00e3os e setores contra-revolucion\u00e1rios.<\/p>\n \u00c9 verdade que tamb\u00e9m entre crist\u00e3os permanecem tabus com rela\u00e7\u00e3o ao socialismo. A propaganda capitalista \u00e9 bastante forte para alimentar terr\u00edveis fantasmas que provocam inseguran\u00e7a e medo. E muitas vezes o sectarismo de certos militantes marxistas refor\u00e7a a ideia de novos cruzados combatendo cm nome de urna nova f\u00e9 de consequ\u00eancias totalit\u00e1rias. Se hoje \u00e9 mais dif\u00edcil encontrar, em documentos oficiais da Igreja Cat\u00f3lica, as veementes proclama\u00e7\u00f5es anticomunistas do tempo do Papa Pio XII, tamb\u00e9m n\u00e3o abundam simpatias para com o socialismo. H\u00e1, sim, aberturas doutrin\u00e1rias e pol\u00edticas: primado do car\u00e1ter social da propriedade, a socializa\u00e7\u00e3o dos bens, primado do direito de uso sobre o direito de posse e, na pol\u00edtica, a diplomacia realista do Vaticano estreitando rela\u00e7\u00f5es com quase todos os pa\u00edses socialistas. Um dos raros exemplos de clara op\u00e7\u00e3o socialista, por parte de bispos, est\u00e1 nestes documentos regionais divulgados no per\u00edodo mais negro da ditadura militar brasileira, quando a pr\u00f3pria Igreja era intensamente atingida:<\/p>\n \u00c9 preciso vencer o capitalismo. Ele \u00e9 o mal maior, o pecado acumulado. a raiz estragada, a \u00e1rvore que produz esses frutos que n\u00f3s conhecemos: a pobreza, a fome, a doen\u00e7a, a morte da grande maioria. Por isso \u00e9 preciso que a propriedade dos meios de produ\u00e7\u00e3o (das f\u00e1bricas, da terra, do com\u00e9rcio, dos bancos, fontes de cr\u00e9dito) seja superada […] Por isso, queremos um mundo em que haja um povo s\u00f3, sem a divis\u00e3o entre ricos e pobres.<\/p>\n<\/blockquote>\n Menos popular, o discurso deste outro documento \u00e9 melhor articulado:<\/p>\n O processo hist\u00f3rico da sociedade de classes e a domina\u00e7\u00e3o capitalista conduzem fatalmente ao confronto das classes. Embora seja isto um fato cada dia mais evidente, este confronto \u00e9 negado pelos opressores, mas \u00e9 afirmado tamb\u00e9m na pr\u00f3pria nega\u00e7\u00e3o. As massas oprimidas dos oper\u00e1rios, camponeses e numerosos subempregados dele tomam conhecimento e assomem progressivamente uma nova consci\u00eancia libertadora. A classe dominada n\u00e3o tem outra sa\u00edda para se libertar, sen\u00e3o pela longa e dif\u00edcil caminhada, j\u00e1 em curso, em favor da propriedade social dos meios de produ\u00e7\u00e3o. Este \u00e9 o fundamento principal do gigantesco projeto hist\u00f3rico para a transforma\u00e7\u00e3o global da atual sociedade numa sociedade nova, na qual seja poss\u00edvel criar as condi\u00e7\u00f5es objetivas para os oprimidos recuperarem a sua humanidade despojada, lan\u00e7arem por terra os grilh\u00f5es de seus sofrimentos, vencerem o antagonismo de classes, conquistarem, por fim, a liberdade.<\/p>\n<\/blockquote>\n Marxistas e crist\u00e3os t\u00eam mais arqu\u00e9tipos em comum do que sup\u00f5e a nossa v\u00e3 filosofia. Um deles \u00e9 a utopia da felicidade humana no futuro hist\u00f3rico -esperan\u00e7a que se faz m\u00edstica na pr\u00e1tica de in\u00fameros militantes que n\u00e3o temem o sacrif\u00edcio da pr\u00f3pria vida. Marx chama esta plenitude de reino da liberdade e, os crist\u00e3os, de reino de Deus. No terceiro volume de O Capital ele escreve que “o reino da liberdade inicia ali onde cessa o trabalho condicionado pela necessidade e press\u00e3o externa; o reino da liberdade est\u00e1 situado, pois, e por for\u00e7a das coisas, al\u00e9m do \u00e2mbito da produ\u00e7\u00e3o material”. Ora, nada na pol\u00edtica ou na hist\u00f3ria garante a realiza\u00e7\u00e3o dessa meta, como tamb\u00e9m a salva\u00e7\u00e3o esperada pelos crist\u00e3os n\u00e3o tem explica\u00e7\u00e3o hist\u00f3rica, \u00e9 dom de Deus. Mas h\u00e1, no mais profundo do nosso ser, o desejo comum de in\u00fameros marxistas e crist\u00e3os de que a huma nidade elimine todas as barreiras e contradi\u00e7\u00f5es que dividem ou separam os homens. E a esperan\u00e7a incontida de que o futuro ser\u00e1 como a mesa posta em tomo da qual, irmanados, todos haver\u00e3o de partilhar a fartura do p\u00e3o e a alegria do vinho O caminho capaz de levar a essa aspira\u00e7\u00e3o, derrubando preconceitos e provocando a unidade, n\u00e3o ser\u00e1 certamente o das discuss\u00f5es te\u00f3ricas, mas sim o do compromisso efetivo com a luta de liberta\u00e7\u00e3o dos oprimidos.<\/p>\n Texto retirado do livro O Marxismo na Am\u00e9rica Latina, organizado por Michael L\u00f6wy.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" ESPERANTO Frei Betto – Kristanismo kaj marksismo* Frei Betto estas brazila dominika fratulo, konata en la tuta mondo ekde tiam, kiam li publikigis aron da diskutoj pri religio kun Fidel Castro; ili estas tradukitaj al…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3,7,8,13],"tags":[18,21,23,28,44,55,59,61,62,67,68,85,86,91,92],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1065"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1065"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1065\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\n
\n
\n
\nPORTUGU\u00caS<\/p>\n\n
\n
\n
\n