﻿{"id":1020,"date":"2015-05-28T19:49:51","date_gmt":"2015-05-28T22:49:51","guid":{"rendered":"http:\/\/vitorluiz.6te.net\/?p=1020"},"modified":"2015-05-28T19:49:51","modified_gmt":"2015-05-28T22:49:51","slug":"la-biografio-de-monsinjoro-oscar-romero","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vitor.6te.net\/?p=1020","title":{"rendered":"La Biografio de Monsinjoro \u00d3scar Romero"},"content":{"rendered":"<h1 id=\"firstHeading\" lang=\"eo\">La Biografio de Monsinjoro \u00d3scar Romero<\/h1>\n<div id=\"bodyContent\">\n<div id=\"siteSub\">El Vikipedio, la libera enciklopedio &#8211; <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/%C3%93scar_Romero\">https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/%C3%93scar_Romero<\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>A\u016dtoro: Vitor Luiz Rigoti dos Anjos &#8211; la 27-a de majo 2015<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Biografio tradukita el la hispana versio publikigita en: <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/%C3%93scar_Romero\">https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/%C3%93scar_Romero<\/a><\/div>\n<div id=\"contentSub\"><\/div>\n<div dir=\"ltr\" id=\"mw-content-text\" lang=\"eo\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th colspan=\"2\"><b>Beata Martiro \u00d3scar Arnulfo Romero y Gald\u00e1mez<\/b><\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\"><a title=\"Murpentra\u0135o de \u00d3scar Romero en la Fakultato de Juro kaj Sociaj Sciencoj de la Universitato de Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Dosiero:Mural_Oscar_Romero_UES.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Murpentra\u0135o de \u00d3scar Romero en la Fakultato de Juro kaj Sociaj Sciencoj de la Universitato de Salvadoro\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/24\/Mural_Oscar_Romero_UES.jpg\/180px-Mural_Oscar_Romero_UES.jpg\" width=\"180\" height=\"240\" data-file-width=\"2112\" data-file-height=\"2816\" \/><\/a><br \/>\nMurpentra\u0135o de \u00d3scar Romero en la Fakultato de Juro kaj Sociaj Sciencoj de la Universitato de <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th colspan=\"2\">\u0109efepiskopo<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Naski\u011do<\/th>\n<td>en la <a title=\"15-a de a\u016dgusto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/15-a_de_a%C5%ADgusto\">15-a de a\u016dgusto<\/a> <a title=\"1917\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1917\">1917<\/a>\u00a0en Ciudad Barrios, <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Salvadoro\" alt=\"Salvadoro\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/34\/Flag_of_El_Salvador.svg\/21px-Flag_of_El_Salvador.svg.png\" width=\"21\" height=\"12\" data-file-width=\"1064\" data-file-height=\"600\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Morto<\/th>\n<td>en la <a title=\"24-a de marto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/24-a_de_marto\">24-a de marto<\/a> <a title=\"1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1980\">1980<\/a> (62)\u00a0en <a title=\"San-Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/San-Salvadoro\">San-Salvadoro<\/a>, <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Salvadoro\" alt=\"Salvadoro\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/34\/Flag_of_El_Salvador.svg\/21px-Flag_of_El_Salvador.svg.png\" width=\"21\" height=\"12\" data-file-width=\"1064\" data-file-height=\"600\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Adorita en<\/th>\n<td><a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a>, <a title=\"Latina Ameriko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Latina_Ameriko\">Latina Ameriko<\/a>, <a title=\"Katolika Eklezio\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Katolika_Eklezio\">Katolika Eklezio<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th><a title=\"Beatigo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Beatigo\">Beatigita<\/a><\/th>\n<td>en la <a title=\"23-a de majo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/23-a_de_majo\">23-a de majo<\/a> <a title=\"2015\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2015\">2015<\/a>, <a title=\"San-Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/San-Salvadoro\">San-Salvadoro<\/a>, <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a> de Angelo Cardenal Amato<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>\u0108ef<a title=\"Sanktejo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Sanktejo\">sanktejo<\/a><\/th>\n<td>Metropola Katedralo de San-Salvadoro<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th><a title=\"Romkatolika kalendaro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Romkatolika_kalendaro\">Festotago<\/a><\/th>\n<td>en la <a title=\"24-a de marto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/24-a_de_marto\">24-a de marto<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th><a title=\"Simbolo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Simbolo\">Atributoj<\/a><\/th>\n<td>la vo\u0109o de la senvo\u0109uloj<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th><a title=\"Patroneco\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Patroneco\">Patroneco<\/a><\/th>\n<td>Caritas Internationalis<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" align=\"center\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th colspan=\"2\" scope=\"col\">Monsinjoro \u00d3scar Arnulfo Romero y Gald\u00e1mez<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" align=\"center\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Dosiero:%C3%93scar_Arnulfo_Romero_signature.svg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\u00d3scar Arnulfo Romero signature.svg\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/83\/%C3%93scar_Arnulfo_Romero_signature.svg\/140px-%C3%93scar_Arnulfo_Romero_signature.svg.png\" width=\"140\" height=\"41\" data-file-width=\"1126\" data-file-height=\"329\" \/><\/a><br \/>\n<small>subskribo de monsinjoro \u00d3scar Arnulfo Romero y Gald\u00e1mez<\/small><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th colspan=\"2\" scope=\"col\">Biografio<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Ordinado:<\/th>\n<td>en la <a title=\"4-a de aprilo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/4-a_de_aprilo\">4-a de aprilo<\/a> <a title=\"1942\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1942\">1942<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Konsekrado:<\/th>\n<td>en la <a title=\"21-a de junio\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/21-a_de_junio\">21-a de junio<\/a> <a title=\"1970\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1970\">1970<\/a>, la\u016d la moto &#8220;Sentire cum Ecclesia&#8221;<sup id=\"cite_ref-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-1\">[1]<\/a><\/sup><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th colspan=\"2\" scope=\"col\">Episkopo de katolika Eklezio<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Anta\u016dulo:<\/th>\n<td>Luis Ch\u00e1vez y Gonz\u00e1lez<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Sekvanto:<\/th>\n<td>Arturo Rivera y Damas<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" align=\"center\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><b>\u00d3scar Arnulfo Romero y Gald\u00e1mez<\/b> (Ciudad Barrios, la 15-an de a\u016dgusto 1917 \u2013 <a title=\"San-Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/San-Salvadoro\">San-Salvadoro<\/a>, la 24-an de marto 1980), konata kiel <b><a title=\"Monsinjoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Monsinjoro\">monsinjoro<\/a> Romero<\/b>,<sup id=\"cite_ref-Apunte_biogr.C3.A1fico_2-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Apunte_biogr.C3.A1fico-2\">[2]<\/a><\/sup> estis <a title=\"Katolika\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Katolika\">katolika<\/a> <a title=\"Pastro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Pastro\">pastro<\/a> <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">salvadora<\/a> kaj la kvara metropola <a title=\"\u0108efepiskopo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/%C4%88efepiskopo\">\u0108efepiskopo<\/a> de San-Salvadoro (1977-1980), fama pro sia predikado en defendo de la <a title=\"Homaj rajtoj\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Homaj_rajtoj\">homaj rajtoj<\/a> kaj \u0109ar oni murdis lin dum li celebris la meson.<br \/>\nKiel <a title=\"\u0108efepiskopo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/%C4%88efepiskopo\">\u0109efepiskopo<\/a>, li denuncis en siaj diman\u0109aj <a title=\"Prediko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Prediko\">predikoj<\/a> la multnombrajn violadojn de homaj rajtoj kaj manifestis publike sian solidarecon al la viktimoj de la <a title=\"Intercivitana Milito de Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Intercivitana_Milito_de_Salvadoro\">politika perfortado<\/a> de sia lando.<sup id=\"cite_ref-3\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-3\">[3]<\/a><\/sup> Lia murdo provokis la internacian protestadon por la respekto al homaj rajtoj en Salvadoro. En la <a title=\"Katolika Eklezio\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Katolika_Eklezio\">Katolika Eklezio<\/a> oni konsideris lin kiel episkopon, kiu defendis la \u00abpreferan opcion al malri\u0109uloj\u00bb. En unu de siaj predikoj, monsinjoro Romero asertis: \u00abLa misio de la Eklezio estas identigi sin al malri\u0109uloj, tiumaniere la Eklezio trovas sian savi\u011don\u00bb (la 11-an de novembro 1977).<br \/>\nLa 24-an de marto 1990 okazis la komenco de la ka\u016dzo de sanktproklamo de monsinjoro Romero. En 1994 oni prezentis formale la peton por lia sanktproklamo al lia posteulo Mons-ro Arturo Rivera y Damas. Ekde tiu procezo, monsinjoro Romero ricevis la titolon de Servanto de Dio.<sup id=\"cite_ref-4\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-4\">[4]<\/a><\/sup> La 3-an de februaro 2015 li estis agnoskita de la <a title=\"Katolika Eklezio\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Katolika_Eklezio\">Katolika Eklezio<\/a> kiel <a title=\"Martiro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Martiro\">martiro<\/a> \u00abpro malamo al la kredo\u00bb, post la <a title=\"Papo Francisko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Papo_Francisko\">Papo Francisko<\/a> aprobis la koncernan dekreton de martireco publikigita de la Kongregacio por la Ka\u016dzoj de Sanktuloj.<sup id=\"cite_ref-5\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-5\">[5]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-6\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-6\">[6]<\/a><\/sup> En <a title=\"Latina Ameriko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Latina_Ameriko\">Latina Ameriko<\/a> kelkaj alnomas lin kiel <b>sanktan Romeron de Ameriko<\/b>.<sup id=\"cite_ref-7\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-7\">[7]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-8\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-8\">[8]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-9\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-9\">[9]<\/a><\/sup> Ekstere de la Katolika Eklezio, li estas honorita de aliaj bran\u0109oj de la Kristanismo,<sup id=\"cite_ref-10\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-10\">[10]<\/a><\/sup> inkluzive de <a title=\"Anglikanismo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Anglikanismo\">Anglikana Komunumo<\/a>, kiu aldonis lin al sia listo de sanktuloj.<sup id=\"cite_ref-11\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-11\">[11]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-12\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-12\">[12]<\/a><\/sup> Li estas unu el la dek <a title=\"Martiro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Martiro\">martiroj<\/a> de la <a title=\"20-a jarcento\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/20-a_jarcento\">20-a jarcento<\/a> reprezentataj en la statuoj de la <a title=\"Abatejo de Westminster\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Abatejo_de_Westminster\">abatejo de Westminster<\/a>, en <a title=\"Londono\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Londono\">Londono<\/a>,<sup id=\"cite_ref-13\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-13\">[13]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-Trowles.2C_Tony_14-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Trowles.2C_Tony-14\">[14]<\/a><\/sup> kaj estis sugestita al Paca <a title=\"Nobel-Premio\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Nobel-Premio\">Nobel-Premio<\/a> en 1979,<sup id=\"cite_ref-15\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-15\">[15]<\/a><\/sup> la\u016d propono de la Brita Parlamento.<sup id=\"cite_ref-Mata.2C_Santiago_16-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Mata.2C_Santiago-16\">[16]<\/a><\/sup> La 23-an de majo 2015 li estis beatproklamita en la Monumento al la Dia Savanto de la Mondo (Placo Savanto de la Mondo) proksime de la 10:30h. La\u016d kalkuloj de katolikaj komunikmedioj, la kvanto de partoprenantoj en la celebrado estis \u0109irka\u016d 300 mil homoj el 57 landoj,<sup id=\"cite_ref-La_Croix_17-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-La_Croix-17\">[17]<\/a><\/sup> dum aliaj internaciaj komunikmedioj kalkulis la \u0109eeston de minimume 250 mil homoj.<sup id=\"cite_ref-18\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-18\">[18]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-19\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-19\">[19]<\/a><\/sup> Se trata del primer salvadore\u00f1o en ser elevado a los altares y el primer arzobispo m\u00e1rtir de Am\u00e9rica.<sup id=\"cite_ref-Mata.2C_Santiago_16-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Mata.2C_Santiago-16\">[16]<\/a><\/sup><\/p>\n<div id=\"toc\">\n<div id=\"toctitle\">\n<h2>Enhavo<\/h2>\n<\/div>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Infana.C4.9Do_kaj_juna.C4.9Do\">1 Infana\u011do kaj juna\u011do<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Sacerdoto_kaj_episkopo\">2 Sacerdoto kaj episkopo<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#.C4.88efepiskopo\">3 \u0108efepiskopo<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#1977\">3.1 1977<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#1978-1979\">3.2 1978-1979<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Morto\">4 Morto<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Postaj_esploradoj\">5 Postaj esploradoj<\/a>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Argentina_kunlaborado\">5.1 Argentina kunlaborado<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Procezo_de_sanktproklamo\">6 Procezo de sanktproklamo<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Ricevitaj_honoroj\">7 Ricevitaj honoroj<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Patroneco\">8 Patroneco<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Monsinjoro_Romero_en_la_popola_kulturo_kaj_la_artoj\">9 Monsinjoro Romero en la popola kulturo kaj la artoj<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Vidu_anka.C5.AD\">10 Vidu anka\u016d<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Referencoj\">11 Referencoj<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Bibliografio\">12 Bibliografio<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#Eksteraj_ligiloj\">13 Eksteraj ligiloj<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2>1 Infana\u011do kaj juna\u011do<\/h2>\n<div>\n<div><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Dosiero:MOAR_3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/a0\/MOAR_3.jpg\/180px-MOAR_3.jpg\" width=\"180\" height=\"253\" data-file-width=\"285\" data-file-height=\"400\" \/><\/a><\/p>\n<div>\u00d3scar Romero kiel seminariano en Romo, <a title=\"1941\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1941\">1941<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Li naski\u011dis en la 15-a de a\u016dgusto 1917 en Ciudad Barrios, en la Departamento de San Miguel (<a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a>). Li estis la dua inter 8 gefratoj, gefiloj de la paro formita de la <a title=\"Telegrafo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Telegrafo\">telegrafisto<\/a> kaj laboristo de <a title=\"Po\u015dtejo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Po%C5%9Dtejo\">po\u015dtejo<\/a> s-ro Santos Romero kaj s-ino Guadalupe Gald\u00e1mez.<sup id=\"cite_ref-Apunte_biogr.C3.A1fico_2-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Apunte_biogr.C3.A1fico-2\">[2]<\/a><\/sup> Li estis baptita la 11-an de majo 1919, en la paro\u0125o de sia naski\u011durbo. Ekde la infana\u011do lia sano estis tre fragila. En la publika <a title=\"Bazlernejo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Bazlernejo\">bazlernejo<\/a> kie li studis, li elstari\u011dis en humanaj fakoj pli multe ol en <a title=\"Matematiko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Matematiko\">matematiko<\/a>.<br \/>\nDe sia infana\u011do li praktikis la noktan pre\u011dadon kaj la veneradon al la <a title=\"Sankta Maria\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Sankta_Maria\">Senmakula Koro de Maria<\/a>.<\/p>\n<h2>2 Sacerdoto kaj episkopo<\/h2>\n<p>En 1930, 13-jara\u011da, li eniris la bazan seminarion de la salvadora urbo San Miguel, tiam regata de misiistaj pastroj klaretanoj. Poste, en 1937, li eniris la Seminarion de Sankta Jozefo de la Monto de San-Salvadoro.<sup id=\"cite_ref-Apunte_biogr.C3.A1fico_2-2\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Apunte_biogr.C3.A1fico-2\">[2]<\/a><\/sup> En tiu sama jaro, li voja\u011dis al <a title=\"Romo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Romo\">Romo<\/a>, kie li da\u016drigis sian studadon pri <a title=\"Teologio\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Teologio\">teologio<\/a> en la Pontifika Gregoriana Universitato. Li lo\u011dis en la lernejo Pio Latinamerika (domo kiu akceptas studentojn el <a title=\"Latina Ameriko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Latina_Ameriko\">Latina Ameriko<\/a>), \u011dis esti ordinita sacerdoto la 4-an de aprilo 1942 je la a\u011do de 24 jaroj.<sup id=\"cite_ref-Ficha_episcopal_20-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Ficha_episcopal-20\">[20]<\/a><\/sup> En Romo, li estis instruato de monsinjoro Giovanni Batista Montini, estonta Papo <a title=\"Pa\u016dlo la 6-a\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Pa%C5%ADlo_la_6-a\">Pa\u016dlo la 6-a<\/a>.<br \/>\nLi revenis al Salvadoro en <a title=\"1943\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1943\">1943<\/a> kaj estis nomumita paro\u0125estro de la urbo Anamor\u00f3s en la salvadora Departamento de La Uni\u00f3n; li poste estis sendita al la urbo San Miguel, kie li servis kiel paro\u0125estro en la Katedralo de urbo San Miguel dedi\u0109ita al Nia Sinjorino de la Paco kaj kiel sekretario de la dioceza Episkopo monsinjoro Miguel \u00c1ngel Machado.<br \/>\nPoste oni nomumis lin sekretario de la Episkopa Konferenco de Salvadoro en <a title=\"1968\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1968\">1968<\/a>. La 21-a de aprilo 1970, la Papo Pa\u016dlo la 6-a nomumis lin Helpepiskopo de <a title=\"San-Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/San-Salvadoro\">San-Salvadoro<\/a>, kaj li ricevis la episkopan konsekron la 21-an de junio 1970 de la manoj de la apostola nuncio Girolamo Prigrione.<sup id=\"cite_ref-Ficha_episcopal_20-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Ficha_episcopal-20\">[20]<\/a><\/sup> En la <a title=\"15-a de oktobro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/15-a_de_oktobro\">15-a de oktobro<\/a> <a title=\"1974\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1974\">1974<\/a>, li estis nomumita episkopo de la diocezo de Santiago de Mar\u00eda en la Departamento de Usulut\u00e1n. Li estis en tiu \u0109i sidejo dum du jaroj.<sup id=\"cite_ref-Ficha_episcopal_20-2\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Ficha_episcopal-20\">[20]<\/a><\/sup><\/p>\n<h2>3 \u0108efepiskopo<\/h2>\n<div>\n<div><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Dosiero:Romero_Westminster.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/61\/Romero_Westminster.jpg\/300px-Romero_Westminster.jpg\" width=\"300\" height=\"271\" data-file-width=\"3023\" data-file-height=\"2730\" \/><\/a><\/p>\n<div>Skulpturo kiu reprezentas la \u0109efepiskopon \u00d3scar Romero, inter <a title=\"Martin Luther King\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Martin_Luther_King\">Martin Luther King, Jr.<\/a> maldekstre kaj la pastoro <a title=\"Dietrich Bonhoeffer\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Dietrich_Bonhoeffer\">Dietrich Bonhoeffer<\/a> dekstre, en la galerio Dek Martiroj de la 20-a Jarcento, kiu estas sur la granda okcidenta pordo de la <a title=\"Abatejo de Westminster\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Abatejo_de_Westminster\">abatejo de Westminster<\/a>, en Londono. La statuo de monsinjoro Romero estis desegnita de Tim Crawley kaj skulptita de John Roberts.<sup id=\"cite_ref-Trowles.2C_Tony_14-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Trowles.2C_Tony-14\">[14]<\/a><\/sup><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3>3.1 1977<\/h3>\n<p>En la <a title=\"3-a de februaro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/3-a_de_februaro\">3-a de februaro<\/a> <a title=\"1977\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1977\">1977<\/a>, li estis nomumita de la Papo <a title=\"Pa\u016dlo la 6-a\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Pa%C5%ADlo_la_6-a\">Pa\u016dlo la 6-a<\/a> kiel \u0108efepiskopo de San-Salvadoro, por anstata\u016digi monsinjoron Luis Ch\u00e1vez y Gonz\u00e1lez.<sup id=\"cite_ref-Ficha_episcopal_20-3\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Ficha_episcopal-20\">[20]<\/a><\/sup><br \/>\nMultaj sacerdotoj kaj laikoj de la \u0108efdiocezo ne bone komprenis lian nomumon, \u0109ar ili preferis, ke la posteno estu donita al Mons-ro Arturo Rivera y Damas, helpepiskopo de Mons-ro Ch\u00e1vez.<sup id=\"cite_ref-21\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-21\">[21]<\/a><\/sup> Kelkaj konsideris monsinjoron Romero kiel la kandidaton de la konservemaj sektoroj<sup id=\"cite_ref-22\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-22\">[22]<\/a><\/sup> kiuj deziris bremsi la sektorojn de la \u0109efdioceza Eklezio kiuj defendis la \u201cpreferan opcion al malri\u0109uloj\u201d (konataj kiel la mede\u011dinista pastraro).<br \/>\nEn la <a title=\"10-a de februaro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/10-a_de_februaro\">10-a de februaro<\/a> <a title=\"1977\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1977\">1977<\/a>, en intervjuo farita de la \u0135urnalo <i>La Prensa Gr\u00e1fica<\/i>, la nomumita \u0109efepiskopo asertis:<br \/>\n<i>La registaro ne devas konsideri la sacerdoton kiu parolas favore al la socia justeco kiel politikiston a\u016d ribeligeman ulon, dum tiu sacerdoto plenumas sian mision en la politiko de komuna bono.<\/i><sup id=\"cite_ref-23\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-23\">[23]<\/a><\/sup><br \/>\nEn la <a title=\"20-a de februaro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/20-a_de_februaro\">20-a de februaro<\/a>, dum la \u0109efdiocezo pretigis sin al la enposteni\u011do de la nova \u0109efepiskopo, la lando estis en tempo de balotadoj por elekti prezidenton. Post la tempo de politikaj paroladoj, en la <a title=\"26-a de februaro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/26-a_de_februaro\">26-a de februaro<\/a> la Centra Konsilio de Balotadoj deklaris la venkon de la generalo Carlos Humberto Romero, kandidato de la Partio de Nacia Koncilado, (reganta la landon ekde <a title=\"1962\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1962\">1962<\/a>). La opoziciaj fortoj denuncis balotan fra\u016ddon de granda skalo kaj alvokis popolan amasi\u011don en la <i>Plaza Libertad<\/i> de San-Salvadoro. En la 28-a de februaro, la registaraj fortoj de sekureco dispelis perforte tiun popolan amasi\u011don, kaj la rezulto estis dekoj da mortintoj kaj malaperintoj.<br \/>\nDum la semajno anta\u016da al la enposteni\u011do de Mons-ro Romero kiel \u0109efepiskopo, la registaro de prezidento Arturo Armando Molina arestis kaj forigis de la salvadora teritorio la sacerdotojn Bernard Survill (usonano) kaj Willibrord Denaux (belgo), anoj de la \u0109efdioceza pastraro. Tri semajnoj anta\u016de, fine de januaro, estis arestita kaj forigita de Salvadoro la kolombia sacerdoto Mario Bernal.<br \/>\nEn la <a title=\"22-a de februaro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/22-a_de_februaro\">22-a de februaro<\/a>, Mons-ro Romero enposteni\u011dis kiel \u0108efepiskopo de San-Salvadoro en simpla ceremonio celebrita en la kapelo de la Alta Seminario de Sankta Jozefo de la Monto, en kiu partoprenis la apostola nuncio Mons-ro Emanuele Gerada kaj la aliaj episkopoj de Salvadoro. En tiu sama tago, la registaro anoncis, ke la pluraj religiuloj kiuj estis ekster la lando, inter kiuj la hispana Benigno Fern\u00e1ndez (jezuito) kaj la nikaragva Juan Ram\u00f3n Vega Mantilla, ne devos reveni.<br \/>\nEn la <a title=\"5-a de marto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/5-a_de_marto\">5-a de marto<\/a>, dum speciala asembleo de episkopoj, oni elektis monsinjoron Romero kiel vicprezidanton de la Episkopa Konferenco de Salvadoro kaj oni pretigis komunikon por denunci la persekutadon de la Eklezio en la lando.<br \/>\nEn la <a title=\"12-a de marto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/12-a_de_marto\">12-a de marto<\/a> <a title=\"1977\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1977\">1977<\/a>, la pastro Rutilio Grande, jezuito, grava amiko de Mons-ro Romero, estis murdita en la urbo Aguilares kune kun du kamparanoj. Pastro Rutilio Grande estis dum 4 jaroj la estro de la <a title=\"Paro\u0125o\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Paro%C4%A5o\">paro\u0125o<\/a> de Aguilares, kie li promociis la kreadon de bazaj ekleziaj komunumoj kaj la organizadon de kamparanoj de tiu regiono. La prezidento de la Republiko mem informis al Mons-ro Romero pri la morto de Rutilio Grande kaj promesis esploradi la faktojn. La \u0109efepiskopo reagis kontra\u016d tiu murdo alvokante unikan meson por montri la unuecon de sia pastraro. Tiu \u0109i meso okazis en la <a title=\"20-a de marto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/20-a_de_marto\">20-a de marto<\/a> en la placo Barrios de San-Salvadoro, malgra\u016d la opozicio de apostola nuncio kaj de aliaj episkopoj.<sup id=\"cite_ref-24\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-24\">[24]<\/a><\/sup><\/p>\n<h3>3.2 1978-1979<\/h3>\n<div>\n<div><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Dosiero:Oscar_Romero_by_puigreixach.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ca\/Oscar_Romero_by_puigreixach.jpg\/180px-Oscar_Romero_by_puigreixach.jpg\" width=\"180\" height=\"243\" data-file-width=\"808\" data-file-height=\"1091\" \/><\/a><\/p>\n<div>\u00d3scar Romero (pentra\u0135o)<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>En tiuj jaroj, monsinjoro Romero \u015dan\u011dis sian predikadon kaj komencis defendi la rajtojn de la neprotektatoj. Li denuncis en siaj homilioj la atakojn al la rajtoj de la kamparanoj, de la laboristoj, de siaj sacerdotoj kaj de \u0109iuj homoj kiuj iris al li en la kunteksto de perfortado kaj milita premado tiam okazanta en la lando. En siaj homilioj post la murdo de pastro Rutilio Grande, li prenis sentime la tekstojn de la Konferenco de Mede\u011dino kaj petis pli grandan justecon en la socio. Dum la sekvaj tri jaroj, liaj homilioj, elsenditaj de la dioceza radio YSAX, denuncis la perfortadon fare kaj de la milita registaro kaj de la maldekstraj armitaj gerilanoj. Li speciale montris perforta\u0135ojn, kiel la murdojn faritaj de murdgrupoj kaj la altruditan malaperigon de homoj fare de policaj sekurecaj grupoj. En a\u016dgusto 1978, li publikigis pa\u015dtistan leteron, en kiu li reasertis la rajton de la popolo al organizi\u011do kaj al paca postulo pri \u011diaj rajtoj.<\/p>\n<h2>4 Morto<\/h2>\n<p>En oktobro <a title=\"1979\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1979\">1979<\/a>, monsinjoro Romero ricevis kun ia espero la promesojn de la nova administrado de la Revolucia Registara Grupo, sed post kelkaj semajnoj li denove denuncis la novajn fiagojn de subpremado faritaj de la policaj sekurecaj grupoj.<sup id=\"cite_ref-Figa_Sastrengener_25-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Figa_Sastrengener-25\">[25]<\/a><\/sup> En la <a title=\"2-a de februaro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2-a_de_februaro\">2-a de februaro<\/a> <a title=\"1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1980\">1980<\/a>, la Katolika Universitato de Lovaino koncedis al Romero la titolon de <i>Doctor honoris causa<\/i> agnoskante lian lukton favore al la homaj rajtoj. Okaze de la akcepto de tiu honora titolo, monsinjoro Romero eldiris paroladon, kiun oni konsideras kiel lian profetan testamenton:<sup id=\"cite_ref-Figa_Sastrengener_25-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Figa_Sastrengener-25\">[25]<\/a><\/sup><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"40px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Cita\u0135o\" alt=\"Cita\u0135o\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/44\/P_writing.svg\/40px-P_writing.svg.png\" width=\"40\" height=\"36\" data-file-width=\"400\" data-file-height=\"360\" \/><\/td>\n<td>\n<table>\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td><b>\u201e<\/b>\u00a0<i>La malri\u0109aj plejmultoj de nia lando estas subpremataj kaj sufokataj \u0109iutage de la ekonomiaj kaj politikaj strukturoj de nia lando. Inter ni, ankora\u016d veras la teruraj vortoj de la profetoj de Izraelo. Vivas inter ni tiuj, kiuj vendas la justulon pro mono kaj la malri\u0109ulon pro paro da \u015duoj; kiuj akumulas perforton kaj rabitajn trezorojn en siaj palacoj; kiuj premas la kapon de senhavuloj; kiuj, ku\u015ditaj sur eburaj litoj, faras, ke venu regno de perfortado; kiuj unuigas domon al domo kaj kampon al kampo \u011dis okupi la tutan lokon kaj resti solecaj en la lando. [&#8230;]<br \/>\nNu, estas klara fakto, ke nia Eklezio estis persekutata dum la lastaj tri jaroj. Sed estas plej grave observi, kial oni \u011din persekutas. Oni ne persekutas \u0109iun ajn sacerdoton, nek atakas \u0109iun ajn institucion. Oni persekutas kaj atakas tiun parton de la Eklezio kiu metis sin en la flankon de la malri\u0109a popolo kaj defendas \u011din. Kaj denove ni \u0109i tie trovas la \u015dlosilon por kompreni la persekutadon al la Eklezio: la malri\u0109uloj. Denove estas la malri\u0109uloj, kiuj igas nin kompreni tion, kio reale okazas. Kaj pro tio la Eklezio komprenis la persekutadon ekde la flanko de la malri\u0109uloj. La persekutado stari\u011dis pro la defendo al la malri\u0109uloj kaj \u011di ne estas io ajn ol havi la saman destinon de la malri\u0109uloj. [&#8230;]<br \/>\nLa mondo de la malri\u0109uloj kun siaj tre konkretaj politikaj kaj sociaj aspektoj instruas al ni la lokon, kie la Eklezio devas enkarni\u011di por eviti la falsan universali\u011don, kiu \u0109iam fari\u011das konsentado kun la potenculoj. La mondo de la malri\u0109uloj instruas al ni la manieron, kiel iam estos la kristana, kiu certe ser\u0109as la pacon, sed anka\u016d rivelas la falsan pacismon, la rezignadon kaj la malaktivecon; kiu certe devas esti senpaga, sed anka\u016d devas atingi la historian efikon. La mondo de la malri\u0109uloj instruas al ni, ke la sublimeco de la kristana amo devas iri tra la postulema bezono de justeco al la plejmultoj kaj ne devas eviti la honoran lukton. La mondo de la malri\u0109uloj instruas al ni, ke la liberi\u011do alvenos ne nur tiam, kiam la malri\u0109uloj estos la simplaj ricevantoj de la bonoj de registaroj a\u016d de la Eklezio mem, sed kiam ili mem estos agantoj kaj aktivuloj de sia lukto kaj de sia liberi\u011do, tiel rivelante la plej profundan radikon de la falsaj patrismoj e\u0109 ekleziaj. Kaj anka\u016d la reala mondo de la malri\u0109uloj instruas al ni tion, pri kio temas la kristana espero<\/i>.<sup id=\"cite_ref-26\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-26\">[26]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-27\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-27\">[27]<\/a><\/sup>\u00a0<b>\u201d<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"right\">\u2014\u00a0<cite>\u00d3scar Romero<\/cite><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>En la Palm-Diman\u0109o de 1980, unu tago anta\u016d ol sia morto, Romero faris en la katedralo energian alvokon al la salvadora armeo, en la homilio titolita <i>La Eklezio, servo de liberi\u011do persona, komunuma, transcenda<\/i>,<sup id=\"cite_ref-28\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-28\">[28]<\/a><\/sup>, kiun oni poste konis kiel <i>Fajra Homilio<\/i>:<sup id=\"cite_ref-P.C3.A9rez_Murillo_29-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-P.C3.A9rez_Murillo-29\">[29]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-30\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-30\">[30]<\/a><\/sup><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"40px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Cita\u0135o\" alt=\"Cita\u0135o\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/44\/P_writing.svg\/40px-P_writing.svg.png\" width=\"40\" height=\"36\" data-file-width=\"400\" data-file-height=\"360\" \/><\/td>\n<td>\n<table>\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td><b>\u201e<\/b>\u00a0<i>Mi volas fari alvokon, speciale, al la homoj de la armeo. Kaj, konkrete, al la bazoj de la Nacia Gardistaro, de la polico, de la kazernoj&#8230; Fratoj, vi estas de la sama popolo. Vi mortigas viajn proprajn kamparajn fratojn. Kaj anta\u016d la ordono donita de iu por murdi, devas havi unuan vicon la le\u011do de Dio, Kiu diras: &#8220;Ne mortigu&#8221;. Neniu soldato estas devigita obei ian ordonon kontra\u016d la le\u011do de Dio. Se la ordono estas malmorala, neniu devas plenumi \u011din. Jam estas tempo, ke vi reprenu vian konsciencon kaj obeu anta\u016d \u0109io ajn vian konsciencon, ne la ordonon de la peko. La Eklezio, defendanto de la rajtoj de Dio, de la Le\u011do de Dio, de la homa digneco, de la homoj, ne povas resti muta anta\u016d tiom da abomena\u0135oj. Ni volas, ke la registaro ja komprenu, ke al nenio servas la reformoj se ili okazas per elver\u015do de sango. Je la nomo de Dio, do, kaj je la nomo de tiu suferanta popolo, kies beda\u016droj supreniras al la \u0109ielo pli kaj pli tumultaj \u0109iutage, al vi mi petegas, mi pledas, mi ordonas je la nomo de Dio: \u0108esigu la subpremadon<\/i>.<sup id=\"cite_ref-P.C3.A9rez_Murillo_29-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-P.C3.A9rez_Murillo-29\">[29]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-31\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-31\">[31]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-32\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-32\">[32]<\/a><\/sup>\u00a0<b>\u201d<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"right\">\u2014\u00a0<cite>\u00d3scar Romero<\/cite><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>En la <a title=\"24-a de marto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/24-a_de_marto\">24-a de marto<\/a> <a title=\"1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1980\">1980<\/a>, lundo, monsinjoro Romero estis murdita dum li celebris meson en la kapelo de la hospitalo de la Dia Providenco en la kvartalo Miramonte de San-Salvadoro. Pafo subite farita de ka\u015dpafisto trafis lian koron, post li eldiris sian homilion, iomete anta\u016d ol la Sankta E\u016dkaristio. Li tiam estis 62-jara\u011da.<br \/>\nLa mortaj resta\u0135oj de Beata Mons-ro Romero restas en la kripto de la Metropola Katedralo de <a title=\"San-Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/San-Salvadoro\">San-Salvadoro<\/a>, sub la plej granda altaro de la templo kaj en ma\u016dzoleo, sur kiu estas lia nomo. La funebra monumento estas strukturo el <a title=\"Bronzo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Bronzo\">bronzo<\/a>, kiu reprezentas la korpon de Romero \u0109irka\u016dita de kvar an\u011deloj, kij simbolas la kvar evangeliojn. \u011ci estis donacita de la Komunumo Sankta Egidio, kies eklezia konsilanto estas monsinjoro Vincenzo Paglia, oficiala postulanto de la beatproklama ka\u016dzo, kaj estis prilaborita de la itala artisto Paolo Borghi. La kripton jam vizitis gravaj homoj, inter kiuj la Papo <a title=\"Johano Pa\u016dlo la 2-a\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Johano_Pa%C5%ADlo_la_2-a\">Johano Pa\u016dlo la 2-a<\/a>, <a title=\"Barack Obama\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Barack_Obama\">Barack Obama<\/a> kaj <a title=\"Ban Ki-moon\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Ban_Ki-moon\">Ban Ki-moon<\/a>.<sup id=\"cite_ref-33\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-33\">[33]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-34\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-34\">[34]<\/a><\/sup><\/p>\n<h2>5 Postaj esploradoj<\/h2>\n<p>En <a title=\"1993\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1993\">1993<\/a>, la Komisio de la Vero por Salvadoro, kreita de la <a title=\"Pacakordo de \u0108apultepeko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Pacakordo_de_%C4%88apultepeko\">Pacakordo de \u0108apultepeko<\/a> por esplori la plej gravajn krimojn de la <a title=\"Intercivitana Milito de Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Intercivitana_Milito_de_Salvadoro\">Intercivitana Milito de Salvadoro<\/a>, konkludis, ke la murdo de monsinjoro Romero estis farita de ka\u015dpafisto. En <a title=\"2004\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2004\">2004<\/a>, tribunalo de <a title=\"Usono\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Usono\">Usono<\/a> deklaris civile respondeca de la krimo la kapitanon Saravia.<sup id=\"cite_ref-35\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-35\">[35]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-36\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-36\">[36]<\/a><\/sup><br \/>\nEn la <a title=\"6-a de novembro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/6-a_de_novembro\">6-a de novembro<\/a> <a title=\"2009\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2009\">2009<\/a>, la salvadora registaro prezidita de Mauricio Funes decidis esplori la murdon de Romero por akcepti ordonon de la Interamerika Komisio de Homaj Rajtoj de la jaro <a title=\"2000\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2000\">2000<\/a>.<sup id=\"cite_ref-37\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-37\">[37]<\/a><\/sup><br \/>\n31 jaroj post la murdo, oni konis la nomon de la murdinto de Romero: temas pri Marino Samayor Acosta, subser\u011dento de la 2-a sekcio de la estingita Nacia Gardistaro kaj ano de la sekureca grupo de la eksprezidento de la Republiko; Marino deklaris, ke li ricevis la murdordonon de majoro Roberto d&#8217;Aubuisson, kreinto de la murdgrupoj kaj fondinto de dekstra partio ARENA (Revolucia Nacia Alianco), kaj de kolonelo Arturo Armando Molina.<sup id=\"cite_ref-38\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-38\">[38]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-39\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-39\">[39]<\/a><\/sup> Marino Samayor Acosta estus ricevinta 114 dolarajn por realigi tiun agon.<sup id=\"cite_ref-Francisco_40-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Francisco-40\">[40]<\/a><\/sup> Marisa d&#8217;Aubuisson, fratino de Roberto d&#8217;Aubuisson sed opozicia al lia pensmaniero, kreis post kelkaj jaroj la fonda\u0135on, kiu anta\u016denigis la beatproklamadon de la salvadora episkopo.<sup id=\"cite_ref-41\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-41\">[41]<\/a><\/sup><\/p>\n<h3>5.1 Argentina kunlaborado<\/h3>\n<p>Okaze de la beatproklamado, la \u0135urnalisto Horacio Verbitsky rivelis dokumentojn de la Kancelario kaj de la Episkopa Konferenco de sia lando, kiuj montras &#8220;supozeblan&#8221; kunlaboradon anta\u016d ol la krimo.<sup id=\"cite_ref-42\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-42\">[42]<\/a><\/sup>. En tiuj dokumentoj, estas priskribitaj indikoj faritaj pri Romero de parto de ultrakonservema sektoro de la Argentina Episkopado kaj estas enmetita en la fokuson de la afero la Kardinalo Antonio Quarracino, kiu renkontis Mons-ron Romeron en 1979, kiam, en etoso de akuzoj kontra\u016d Mons-ro Romero, la Kardinalo estis nomumita por fari &#8220;apostolan viziton&#8221; al Salvadoro kaj esplori la agadojn de la \u0109efepiskopo kaj raporti siajn konkludojn al Romo. Quarracino intervjuis plurajn laboristojn de la loka Eklezio kaj reviziis la dokumentojn prezentitaj de monsinjoro Romero, en tono de respekto kaj e\u0109 de pardonpeto, asertante, ke lia \u0109eesto okazis danke al aliaj homoj: li estis tie <i>&#8220;\u0109ar oni ordonis min&#8221;<\/i>.<sup id=\"cite_ref-Brockman_43-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Brockman-43\">[43]<\/a><\/sup> La\u016d la aserto de monsinjoro Jes\u00fas Delgado, unu el la plej proksimaj kunlaborantoj kaj vikario de Mons-ro Romero, Quarracino deklaris, ke li <i>&#8220;neniam trovis episkopon tiel sanktan kiel Romeron&#8221;<\/i>.<br \/>\nMalgra\u016d la rekomendo de nomumo de apostola administranto &#8220;plensideja&#8221; por kunordigi la politikajn aferojn de la \u0109efdiocezo pro la internaj dividoj de la loka Eklezio, Quarracino egale rekomendis, ke Mons-ro Romero restu en la posteno de <a title=\"\u0108efepiskopo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/%C4%88efepiskopo\">\u0108efepiskopo<\/a> de <a title=\"San-Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/San-Salvadoro\">San-Salvadoro<\/a> kun a\u016dtoritato en spiritaj aferoj<sup id=\"cite_ref-Brockman_43-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Brockman-43\">[43]<\/a><\/sup>. Aliflanke, la Kardinalo Stanislaw Dziwisz, kiu laboris kiel persona sekretario de Papo Joahno Pa\u016dlo la 2-a, anta\u016d nelonge diris, ke, post la intervjuo kun Mons-ro Romero, la Papo <i>&#8220;estis tiel konvinkita de la argumentoj de Romero, ke li \u0109iam defendis Romeron ene de la Kurio&#8221;<\/i>.<sup id=\"cite_ref-44\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-44\">[44]<\/a><\/sup><\/p>\n<h2>6 Procezo de sanktproklamo<\/h2>\n<div>\n<div><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Dosiero:Monse%C3%B1orRomero.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b1\/Monse%C3%B1orRomero.jpg\/180px-Monse%C3%B1orRomero.jpg\" width=\"180\" height=\"270\" data-file-width=\"1931\" data-file-height=\"2898\" \/><\/a><\/p>\n<div>Interna parto de la kripto de monsinjoro Romero en la Metropola Katedralo de <a title=\"San-Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/San-Salvadoro\">San-Salvadoro<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>En la <a title=\"24-a de marto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/24-a_de_marto\">24-a de marto<\/a> <a title=\"1990\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1990\">1990<\/a> komenci\u011dis la ka\u016dzo de sanktproklamo de Mons-ro Romero kaj oni nomumis la pastron Rafael Urrutia kiel postulanton de la ka\u016dzo.<sup id=\"cite_ref-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n_45-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n-45\">[45]<\/a><\/sup> En la <a title=\"12-a de majo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/12-a_de_majo\">12-a de majo<\/a> <a title=\"1994\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1994\">1994<\/a>, dum la dioceza parto de la proceso, oni formale prezentis la peton por lia sanktproklamo al lia sekvanto, la metropola \u0109efepiskopo Arturo Rivera y Damas.<sup id=\"cite_ref-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n_45-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n-45\">[45]<\/a><\/sup> La dioceza parto de la proceso fini\u011dis en la <a title=\"1-a de novembro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1-a_de_novembro\">1-a de novembro<\/a> <a title=\"1996\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1996\">1996<\/a>, kaj en la <a title=\"4-a de julio\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/4-a_de_julio\">4-a de julio<\/a> <a title=\"1997\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1997\">1997<\/a> la Sankta Sidejo akceptis la ka\u016dzon kiel validan.<sup id=\"cite_ref-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n_45-2\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n-45\">[45]<\/a><\/sup> La ka\u016dzo estis movita al la Kongregacio por la Ka\u016dzoj de Sanktuloj, en <a title=\"Vatikanurbo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Vatikanurbo\">Vatikanurbo<\/a>, kiu en <a title=\"2000\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2000\">2000<\/a> sendis \u011din al la <a title=\"Kongregacio por la Doktrino de la Kredo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kongregacio_por_la_Doktrino_de_la_Kredo\">Kongregacio por la Doktrino de la Kredo<\/a> (tiam estrata de la germana kardinalo <a title=\"Joseph Ratzinger\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Ratzinger\">Joseph Ratzinger<\/a>, posta Papo <a title=\"Benedikto la 16-a\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Benedikto_la_16-a\">Benedikto la 16-a<\/a>) por la strikta analizado de la skriba\u0135oj kaj <a title=\"Homilio (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Homilio&amp;action=edit&amp;redlink=1\">homilioj<\/a> faritaj de monsinjoro Romero. Post la fino de tia analizado, en <a title=\"2005\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2005\">2005<\/a> la postulanto de la ka\u016dzo de sanktproklamo, monsinjoro Vicenzo Paglia, informis al la komunikiloj la konkludojn de la priesplorado: \u00abRomero ne estis revolucia episkopo, sed homo de la Eklezio, de la Evangelio kaj de la malri\u0109uloj\u00bb.<sup id=\"cite_ref-46\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-46\">[46]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-47\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-47\">[47]<\/a><\/sup><br \/>\nKelkaj vatikanaj analizistoj indikis la ekziston de ia \u00abbloko al la la\u016dzo\u00bb ekde <a title=\"1997\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1997\">1997<\/a>, pro ideologiaj motivoj.<sup id=\"cite_ref-Francisco_40-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Francisco-40\">[40]<\/a><\/sup> La postulanto mem, monsinjoro Vicenzo Paglia, klarigis, ke li havis \u00abkelkajn\u00bb miskomprenojn kun Papo Johano Pa\u016dlo la 2-a, \u0109ar, la\u016d lia ju\u011do, la informoj kiuj venis en tiu momento de Salvadoro \u00abestis \u0109iuj en unu sama direkto\u00bb: la politika dekstro, la salvadoraj ambasadoroj en la Sankta Sidejo kaj kelkaj kardinaloj akuzis, ke Romero \u00abestis malekvilibra\u00bb kaj \u00abestis komunisto\u00bb.<sup id=\"cite_ref-Europa_Press_48-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Europa_Press-48\">[48]<\/a><\/sup> Tamen, monsinjoro Paglia indikis, ke okazis momento, en kiu la pola Papo \u015dan\u011dis sian sintenon: \u00abEn lia unua voja\u011do al Salvadoro li \u015dan\u011dis la vojon kaj volis iri al la Katedralo, kaj atendis dum dek minutoj \u0109ar \u011di estis malfermita. Tie li etendis siajn manojn super la tombo de Romero. Krome, li diris al mi en multaj okazoj, ke Romero estas de la Eklezio\u00bb.<sup id=\"cite_ref-Europa_Press_48-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Europa_Press-48\">[48]<\/a><\/sup> Simile, Karol Wojtyla memorigis pri monsinjoro Romero en la celebrado pri novaj martiroj dum la Jubileo de la jaro 2000, intermetante lian nomon \u2014forestinta en la teksto\u2014 en la finan <i>oremus<\/i> (ni pre\u011du).<sup id=\"cite_ref-Europa_Press_48-2\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Europa_Press-48\">[48]<\/a><\/sup> Aliflanke, Paglia informis, ke la Papo Benedikto la 16-a estis tiu, kiu malblokis la proceson de beatproklamo en la <a title=\"20-a de decembro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/20-a_de_decembro\">20-a de decembro<\/a> <a title=\"2012\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2012\">2012<\/a>, malmultajn monatojn anta\u016d li rezignis je la posteno.<sup id=\"cite_ref-Europa_Press_48-3\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Europa_Press-48\">[48]<\/a><\/sup><br \/>\nDe la flanko de la Sankta Sidejo, oni respondis, ke la ka\u016dzo de beatproklamo de \u00d3scar Arnulfo Romero neniam estis blokita.<sup id=\"cite_ref-49\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-49\">[49]<\/a><\/sup> Malgra\u016d \u0109io, Jes\u00fas Delgado, sekretario de monsinjoro Romero, agnoskis la ekziston de ekonomia, socia kaj politika opozicio al lia beatproklamo, kaj diris: \u00abKelkaj diras, ke (Kardinalo Alfonso) L\u00f3pez Trujillo estis tiu, kiu prokrastis la proceson, kaj eble tio pravas, \u0109ar li estis la nomumito pri la aferoj de Latina Ameriko\u00bb.<sup id=\"cite_ref-50\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-50\">[50]<\/a><\/sup> Dum la pontifikado de Papo Francisko, la ka\u016dzo estus ricevinta la klaran subtenon de la Papo.<sup id=\"cite_ref-Francisco_40-2\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Francisco-40\">[40]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-51\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-51\">[51]<\/a><\/sup><br \/>\nEn la <a title=\"3-a de februaro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/3-a_de_februaro\">3-a de februaro<\/a> <a title=\"2015\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2015\">2015<\/a> Papo Francisko permesis la publikigon de la dekreto de la <a title=\"Kongregacio por la Ka\u016dzoj de la Sanktuloj (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kongregacio_por_la_Ka%C5%ADzoj_de_la_Sanktuloj&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Kongregacio por la Ka\u016dzoj de la Sanktuloj<\/a>, kiu deklaris, ke \u00d3scar Romero estas <a title=\"Martiro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Martiro\">martiro<\/a> de la Eklezio, murdita pro \u00abmalamo al la kredo\u00bb.<sup id=\"cite_ref-52\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-52\">[52]<\/a><\/sup><br \/>\nLa ceremonio de beatproklamo, prezidita de kardinalo Angelo Amato okazis proksime de la Monumento al la Dia Savanto de la Mondo de la urbo San-Salvadoro en la <a title=\"23-a de majo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/23-a_de_majo\">23-a de majo<\/a> <a title=\"2015\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2015\">2015<\/a>.<sup id=\"cite_ref-Univisi.C3.B3n_53-0\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Univisi.C3.B3n-53\">[53]<\/a><\/sup><br \/>\nLa Papo Francisko esprimis per letero sendita al la episkopo de San-Salvadoro, Jos\u00e9 Luis Escobar Alas, ke la beatproklamo de monsinjoro Romero \u00abestas motivo de granda \u011dojo al la salvadoranoj kaj al \u0109iuj, kiuj \u011duas la ekzemplon de la plej bonaj gefiloj de la Eklezio\u00bb,<sup id=\"cite_ref-Univisi.C3.B3n_53-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Univisi.C3.B3n-53\">[53]<\/a><\/sup> kaj aldonis:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td width=\"40px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Cita\u0135o\" alt=\"Cita\u0135o\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/44\/P_writing.svg\/40px-P_writing.svg.png\" width=\"40\" height=\"36\" data-file-width=\"400\" data-file-height=\"360\" \/><\/td>\n<td>\n<table>\n<tbody>\n<tr valign=\"top\">\n<td><b>\u201e<\/b>\u00a0[&#8230;] Monsinjoro Romero invitas nin al la kormildeco kaj al pripensado, al respekto al la vivo kaj al la konkordo. Estas bezonate rezigni je \u00abla perforto de glavo, de la malamo\u00bb, kaj vivi \u00abla perforton de la amo, kiu lasis Kriston pendita sur kruco, kiu \u0109iu homo faras por venki siajn egoismojn kaj por ke ne plu ekzisti malegaleco tiel kruela inter ni\u00bb. Li sciis vidi kaj spertis en sia propra karno \u00abla egoismon ka\u015dita en tiuj, kiuj ne volas cedi ion sian por la bono de la aliaj\u00bb. Kaj, kun koro de patro, li zorgis pri \u00abla malri\u0109aj plejmultoj\u00bb, petante al la potenculoj, ke ili konvertu \u00abpafilojn en fal\u0109iloj por la laborado\u00bb. [&#8230;]<sup id=\"cite_ref-Univisi.C3.B3n_53-2\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-Univisi.C3.B3n-53\">[53]<\/a><\/sup>\u00a0<b>\u201d<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2>7 Ricevitaj honoroj<\/h2>\n<div>\n<div><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Dosiero:Placa_Monumento_Romero.JPG\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8c\/Placa_Monumento_Romero.JPG\/250px-Placa_Monumento_Romero.JPG\" width=\"250\" height=\"168\" data-file-width=\"804\" data-file-height=\"539\" \/><\/a><\/p>\n<div>\u015cildo de la monumento al monsinjoro Romero en San-Salvadoro.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<ul>\n<li><i>Doktoro Honoris Causa de la Universitato de Lovaine, <a title=\"Belgio\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Belgio\">Belgio<\/a> (<a title=\"1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1980\">1980<\/a>).<\/i><\/li>\n<li><i>Doktoro Honoris Causa de la Universitato de Georgetown, <a title=\"Usono\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Usono\">Usono<\/a> (<a title=\"1978\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1978\">1978<\/a>).<\/i><\/li>\n<li><i>Doktoro Honoris Causa de la Universitato de <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a> (<a title=\"1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1980\">1980<\/a>).<\/i><\/li>\n<li><i>Doktoro Honoris Causa de la Centro-Amerika Universitato Jos\u00e9 Sime\u00f3n Ca\u00f1as (UCA) de <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a>.<\/i><\/li>\n<li><i>Paco-Premio de la Sveda Ekumena Agado (<a title=\"1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1980\">1980<\/a>).<\/i><\/li>\n<li><i>Meritega Filo Post Mortem de la Le\u011da Asembleo de la Republiko de <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a> (<a title=\"2000\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2000\">2000<\/a>).<\/i><\/li>\n<li><i>Grava Civitano de la urbo Ciudad Barrios (<a title=\"1970\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1970\">1970<\/a>).<\/i><\/li>\n<li><i>Nacia Tago de Monsinjoro \u00d3scar Arnulfo Romero en \u0109iu 24-a de marto, deklarita de la Le\u011da Asembleo de la Republikao de Salvadoro (<a title=\"2010\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/2010\">2010<\/a>)<\/i>.<sup id=\"cite_ref-54\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-54\">[54]<\/a><\/sup><\/li>\n<li><i>Internacia Tago por la Rajto al la Vero rilate al la Gravaj Malrespektoj de la Homaj Rajtoj kaj por la Digneco de la Viktimoj, deklarita de la Unui\u011dintaj Nacioj al \u0109iu <a title=\"24-a de marto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/24-a_de_marto\">24-a de marto<\/a>, en agnosko de la valoroj de monsinjoro Romero kaj lia sindedi\u0109o al la servo al la homaro (rezolucio de la 71-a plena sesio de la 21-a de decembro 2010).<\/i><sup id=\"cite_ref-55\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-55\">[55]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n<h2>8 Patroneco<\/h2>\n<ul>\n<li>\u00d3scar Romero estas patrono de Internacia Karitas, honoro kiun li havas kune kun Tereza de Kalkuto kaj Marteno de Porres.<sup id=\"cite_ref-56\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-56\">[56]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n<h2>9 Monsinjoro Romero en la popola kulturo kaj la artoj<\/h2>\n<p>Romero estis <a title=\"Simbolo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Simbolo\">simbolo<\/a> de la unui\u011do al la malri\u0109uloj dum la milito en <a title=\"Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Salvadoro\">Salvadoro<\/a> (<a title=\"1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1980\">1980<\/a>&#8211;<a title=\"1992\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1992\">1992<\/a>). Nuntempe li estas konsiderata simbolo de la Katolika Eklezio en Salvadoro kaj de aliaj partoj de la mondo. Kelkaj sektoroj nomas lin \u00abSankta Romero de Ameriko\u00bb,<sup id=\"cite_ref-57\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-57\">[57]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-58\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-58\">[58]<\/a><\/sup>, kromnomo elpensita de la religiulo <a title=\"Pedro Casald\u00e1liga\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Pedro_Casald%C3%A1liga\">Pedro Casald\u00e1liga<\/a>.<sup id=\"cite_ref-59\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-59\">[59]<\/a><\/sup><br \/>\nEn <a title=\"1982\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1982\">1982<\/a> la kostarika dramaturgo Samuel Rovinski verkis la teatra\u0135on <i>El martirio del pastor<\/i> (La martirigo de la pastoro), kiu temas pri la lastaj jaroj de la vivo de Romero.<sup id=\"cite_ref-60\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-60\">[60]<\/a><\/sup><br \/>\nEn la filmo <i>Choices of the Heart<\/i> (Opcioj de la Koro) de <a title=\"1983\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1983\">1983<\/a>, pri la murdo de 4 nordamerikaj misiistinoj en <a title=\"1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1980\">1980<\/a>, la aktoro Ren\u00e9 Enr\u00edquez rolas kiel Romero.<br \/>\nLa filmo <i>Romero<\/i>, farita en <a title=\"1989\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/1989\">1989<\/a>, bazi\u011das sur lia biografio. John Sacret Young verkis la enhavon kaj Ra\u00fal Julia estis la \u0109efaktoro de tiu filma produktado reprezentante monsinjoron \u00d3scar Romero.<br \/>\nLa kanzono <i>El Padre Antonio y el Monaguillo Andr\u00e9s<\/i> (Pastro Antonio kaj la Sakristiano Andr\u00e9s), de <a title=\"Rub\u00e9n Blades (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Rub%C3%A9n_Blades&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Rub\u00e9n Blades<\/a>, rakontas la historion de sacerdoto murdita dum la meso, kiel oma\u011do al &#8220;bona pastro: \u00d3scar Arnulfo Romero&#8221;.<br \/>\nAnka\u016d multaj popolaj kantistoj dedi\u0109is siajn muzikajn kapablojn por memori la laboron farita de Mons-ro Romero tra la jaroj de pa\u015dtista aktivado; inter la kanzonoj, jen kelkaj: <i>Monse\u00f1or Romero, profeta, m\u00e1rtir y pastor<\/i>. Aliaj: <i>Farabundo y Romero<\/i> (de Luis Enrique Mej\u00eda Godoy), <i>Hymn to Oscar Romero<\/i> (de Nancy White), <i>Gorri\u00f3n de amor<\/i> (de la \u0109ilia grupo Sol y Lluvia), <i>SLM80<\/i> (de Super Pakito Chac) kaj <i>Monse\u00f1or<\/i> (de la hondura grupo <i>Pez Luna<\/i>).<br \/>\nOkaze de la 25-a Datreveno de la Martirigo, du novaj diskoj aperis: nova versio de la <i>Misa Popular Salvadore\u00f1a<\/i> (Popola Salvadora Meso) kun la partopreno de grupanoj de <i>Exceso de Equipaje<\/i>: Guillermo Cu\u00e9llar, Alberto Masferrer kaj Paulino Espinoza, la vo\u0109oj de la \u0125oro de la Teknologia Universitato kaj aliaj muzikistoj invititaj, kaj la albumo <i>Profeta, 25 a\u00f1os despu\u00e9s<\/i>, surbendigita de gejunuloj de la <i>Red de M\u00fasicos Cat\u00f3licos Caritas Christi<\/i> de Salvadoro. Kanzonoj kiel <i>Romero de las Am\u00e9ricas<\/i> (Christos), <i>Bienaventurados<\/i> (Mateo Guzm\u00e1n), <i>Donde est\u00e1 esa voz<\/i> (Grupo Fiat), <i>Resucit\u00f3<\/i> (Mauro Ar\u00e9valo), &#8220;Monse\u00f1or&#8221; (Roberto Damas), &#8220;La humildad de un pastor&#8221; (Juan Carlos Garc\u00eda Melgar), &#8220;Coraz\u00f3n de ma\u00edz&#8221; (Preludio) kaj &#8220;Naciste al morir&#8221; (Ricardo Amaya) estas parto de tiu oma\u011do.<br \/>\nLa franca violinisto kaj komponisto de nuntempa <a title=\"\u0134azo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B4azo\">\u0135azo<\/a> Jean-Luc Ponty komponis instrumentan muzikon nomita <i>Eulogy to Oscar Romero<\/i>.<br \/>\nAnka\u016d ekzistas fonda\u0135o, kiu kontribuas ne nur al elstarigado de la valoroj de la Evangelio al la plej mizeraj homoj, sed anka\u016d al disvolvigo de socia-kulturaj aktivadoj de formado kaj akompanado al aliaj popolaj organiza\u0135oj, kies nomo estas &#8220;Fundaci\u00f3n Monse\u00f1or Romero&#8221; (Fonda\u0135o Monsinjoro Romero).<sup id=\"cite_ref-61\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_note-61\">[61]<\/a><\/sup><\/p>\n<h2>10 Vidu anka\u016d<\/h2>\n<ul>\n<li><a title=\"Historio de Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Historio_de_Salvadoro\">Historio de Salvadoro<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Intercivitana Milito de Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Intercivitana_Milito_de_Salvadoro\">Intercivitana Milito de Salvadoro<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h2>11 Referencoj<\/h2>\n<div>\n<ol>\n<li id=\"cite_note-1\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-1\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/lal.tulane.edu\/romero.html\" rel=\"nofollow\">Iglesia de la Pascua: primera carta pastoral de monse\u00f1or Oscar A. Romero<\/a>, 1977, Universidad Tulane, Nueva Orleans, acceso: 25 de marzo de 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-Apunte_biogr.C3.A1fico-2\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Apunte_biogr.C3.A1fico_2-0\"><sup>2,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Apunte_biogr.C3.A1fico_2-1\"><sup>2,1<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Apunte_biogr.C3.A1fico_2-2\"><sup>2,2<\/sup><\/a> Biblioteca Virtual &#8220;Miguel de Cervantes&#8221;, <a href=\"http:\/\/www.cervantesvirtual.com\/bib_autor\/romero\/vida.shtml\" rel=\"nofollow\">Apunte biogr\u00e1fico<\/a>, konsultita la 2an de aprilo de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-3\">\u2191<\/a> Oficina de Canonizaci\u00f3n del Arzobispado de San Salvador, <a href=\"http:\/\/www.romeroes.com\/biografia\/espanol.htm\" rel=\"nofollow\">Biograf\u00eda de \u00d3scar Arnulfo Romero<\/a>, konsultita la 2an de aprilo de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-4\">\u2191<\/a> Oficina de Canonizaci\u00f3n del Arzobispado de San Salvador, <a href=\"http:\/\/www.romeroes.com\/canonizacion\/canonizacion.html\" rel=\"nofollow\">Proceso de canonizaci\u00f3n de monse\u00f1or Romero<\/a>, konsultita la 2an de aprilo de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-5\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-5\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.arzobispadosansalvador.org\/index.php\/noticias-y-eventos\/noticias-y-eventos\/noticias-y-eventos-13\" rel=\"nofollow\">Iglesia cat\u00f3lica reonoce martirio de \u00d3scar Romero por odio a la fe<\/a><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-6\">\u2191<\/a> BBC Mundo: <a href=\"http:\/\/www.bbc.co.uk\/mundo\/ultimas_noticias\/2015\/02\/150203_ultnot_francisco_martirio_oscar_romero_ac\" rel=\"nofollow\">Papa aprueba declarar m\u00e1rtir al arzobispo salvadore\u00f1o \u00d3scar Romero<\/a>, konsultita la 3an de februaro 2015.<\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-7\">\u2191<\/a> Pedro Casald\u00e1liga, <a href=\"http:\/\/www.servicioskoinonia.org\/romero\/poesia.htm\" rel=\"nofollow\">San Romero de Am\u00e9rica<\/a>, konsultita la 15an de a\u016dgusto de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-8\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/elpais.com\/elpais\/2015\/03\/23\/opinion\/1427110611_809595.html\" rel=\"nofollow\">San Romero de Am\u00e9rica<\/a> Tribuna, <a title=\"El Pa\u00eds\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/El_Pa%C3%ADs\">El Pa\u00eds<\/a>, Madrid, 23a de marto 2015, Ediciones El Pa\u00eds S.L, Juan Jos\u00e9 Tamayo<\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-9\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.cubadebate.cu\/especiales\/2015\/03\/23\/san-romero-de-america-camina-junto-a-los-pueblos-de-nuestro-continente\/#.VRDxhRqZIYM\" rel=\"nofollow\">San Romero de Am\u00e9rica camina junto a los pueblos de nuestro continente<\/a>, Cuba Debate, La Habana, 23a de marto de 2015, Universidad de las Ciencias Inform\u00e1ticas, Adolfo P\u00e9rez Esquivel<\/li>\n<li id=\"cite_note-10\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-10\">\u2191<\/a> Revista Ra\u00edces, <a href=\"http:\/\/www.raices.com.sv\/especiales\/detalles.asp?NewsID=461\" rel=\"nofollow\">Desde el viejo Vancouver: memorias de Jon Cortina<\/a>, noticia sobre el homenaje a Mons. Romero en una iglesia unitaria de Canad\u00e1, konsultita la 15an de a\u016dgusto de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-11\">\u2191<\/a> Episcopales Latinos, <a href=\"http:\/\/www.episcopaleslatinos.org\/santoral\/romero.htm\" rel=\"nofollow\">&#8220;San Romero de Am\u00e9rica<\/a>, konsultita la 15an de a\u016dgusto 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-12\">\u2191<\/a> Revista Ra\u00edces, <a href=\"http:\/\/www.raices.com.sv\/Redvista\/detalles.asp?NewsID=529\" rel=\"nofollow\">Monse\u00f1or Romero y Sud\u00e1frica<\/a>, konsultita la 15an de a\u016dgusto de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-13\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.uca.edu.sv\/publica\/proceso\/proc816.html#editorial\" rel=\"nofollow\">Monse\u00f1or Romero en Westminster<\/a>, 22a de julio 1998, Revista Proceso, Universidad Cat\u00f3lica Argentina, volumen 19, n\u00famero 816, ISSN 0259-9864, konsultita la 15an de a\u016dgusto de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-Trowles.2C_Tony-14\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Trowles.2C_Tony_14-0\"><sup>14,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Trowles.2C_Tony_14-1\"><sup>14,1<\/sup><\/a> Treasures of Westminster Abbey, 2008, Londres, Scala Pub. Limited, pa\u011do 122, <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/9781857594546\">ISBN 978-1-85759-454-6<\/a>, en angla<\/li>\n<li id=\"cite_note-15\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-15\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.cervantesvirtual.com\/bib\/bib_autor\/romero\/vida.shtml\" rel=\"nofollow\">Monse\u00f1or Romero-Apunte biogr\u00e1fico<\/a>, cervantesvirtual.com.<\/li>\n<li id=\"cite_note-Mata.2C_Santiago-16\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Mata.2C_Santiago_16-0\"><sup>16,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Mata.2C_Santiago_16-1\"><sup>16,1<\/sup><\/a> Monse\u00f1or \u00d3scar Romero. Pasi\u00f3n por la Iglesia, 2015, Ediciones Palabra, Madrid, <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/9788490612446\">ISBN 978-84-9061-244-6<\/a><\/li>\n<li id=\"cite_note-La_Croix-17\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-La_Croix_17-0\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.la-croix.com\/Religion\/Actualite\/Mgr-Oscar-Romero-declare-bienheureux-devant-300-000-fideles-2015-05-23-1315471\" rel=\"nofollow\">Mgr Oscar Romero d\u00e9clar\u00e9 bienheureux devant 300 000 fid\u00e8les<\/a>, 23a de majo de 2015: 300 000 fid\u00e8les, venus de 57 pays, ont assist\u00e9, samedi 23 mai, \u00e0 San Salvador \u00e0 la b\u00e9atification de Mgr Oscar Romero assassin\u00e9 le 24 mars 1980.<\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-18\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.bbc.com\/news\/world-latin-america-32859627\" rel=\"nofollow\">Oscar Romero beatification draws huge El Salvador crowds<\/a>, BBC News, 23a de majo 2015: At least 250,000 people have filled the streets of the capital San Salvador for the ceremony.<\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-19\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.theguardian.com\/world\/2015\/may\/23\/el-salvador-celebrates-beatification-martyred-archbishop-oscar-romero\" rel=\"nofollow\">El Salvador celebrates beatification of martyred archbishop \u00d3scar Romero<\/a>, The Guardian, 23a de majo de 2015: [&#8230;] as more than 250,000 people gathered in the capital to celebrate the country priest [&#8230;]<\/li>\n<li id=\"cite_note-Ficha_episcopal-20\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Ficha_episcopal_20-0\"><sup>20,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Ficha_episcopal_20-1\"><sup>20,1<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Ficha_episcopal_20-2\"><sup>20,2<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Ficha_episcopal_20-3\"><sup>20,3<\/sup><\/a> Catholic-Hierarchy, <a href=\"http:\/\/www.catholic-hierarchy.org\/bishop\/bromeroy.html\" rel=\"nofollow\">Archbishop Oscar Amulfo Romero y Galdamez<\/a>, konsultita la 2an de aprilo de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-21\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-21\">\u2191<\/a> <i>Piezas para un retrato<\/i>, pa\u011doj 74-77: testimonios de C\u00e9sar J\u00e9rez S.J., Ricardo Urioste y Jos\u00e9 Sim\u00e1n<\/li>\n<li id=\"cite_note-22\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-22\">\u2191<\/a> <i>Monse\u00f1or Romero, Su vida, su testimonio y su palabra<\/i>, pa\u011do 11<\/li>\n<li id=\"cite_note-23\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-23\">\u2191<\/a> <i>La Prensa Gr\u00e1fica<\/i>, 10a de februaro 1977, citita en <i>La palabra queda<\/i>, pa\u011do 13<\/li>\n<li id=\"cite_note-24\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-24\">\u2191<\/a> Se sigue aqu\u00ed la descripci\u00f3n de los primeros cien d\u00edas del arzobispado de Mons. Romero hecha en <i>La palabra queda<\/i>, pa\u011doj 12-32<\/li>\n<li id=\"cite_note-Figa_Sastrengener-25\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Figa_Sastrengener_25-0\"><sup>25,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Figa_Sastrengener_25-1\"><sup>25,1<\/sup><\/a> Figa Sastrengener, Mar\u00eda Esperanza; V\u00e1zquez Garc\u00eda, Norma Lilia; Rodr\u00edguez, Daniel. <a href=\"https:\/\/books.google.com.ar\/books?id=nflC6FEbBVMC&amp;pg=PA254\" rel=\"nofollow\">&#8220;De la utop\u00eda a la acci\u00f3n: cuatro experiencias de promoci\u00f3n popular&#8221;<\/a>, 1995, 1a eldono, M\u00e9xico D. F., Universidad Iberoamericana, <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/9688591815\">ISBN 968-859-181-5<\/a>, pa\u011doj 253-254, konsultita la 1an de majo 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-26\">\u2191<\/a> <a href=\"https:\/\/books.google.com.ar\/books?id=uAImAQAAIAAJ&amp;q=%22Las+mayorC3%ADas+pobres+de+nuestro+paC3%ADs+son+oprimidas+y+reprimidas+cotidianamente%22&amp;dq=%22Las+mayor%C3%ADas+pobres+de+nuestro+pa%C3%ADs+son+oprimidas+y+reprimidas+cotidianamente%22&amp;hl=es&amp;sa=X&amp;ei=9GNDVbnDBerksATB6YC4Bg&amp;ved=0CCAQ6AEwAQ\" rel=\"nofollow\">Cartas pastorales y discursos de Monse\u00f1or \u00d3scar Arnulfo Romero, IV arzobispo de San Salvador: en el XXIII aniversario de su muerte<\/a>, 2003, Luis Eduardo Ram\u00edrez, Arquidi\u00f3cesis de San Salvador y Fundaci\u00f3n Mons. Romero, pa\u011doj 124 kaj venontaj, alirita la 1an de majo 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-27\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-27\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.contrapunto.com.sv\/ddhh\/la-dimension-politica-de-la-fe-desde-la-opcion-por-los-pobres\" rel=\"nofollow\">La dimensi\u00f3n pol\u00edtica de la fe desde la opci\u00f3n por los pobres<\/a> (Discurso de Mons. Oscar Arnulfo Romero al recibir el doctorado honoris causa por la Universidad de Lovaina), Diario digital ContraPunto, El Salvador, 25a de marto 2014 (diskurso de la 2a de februaro 1980), konsultita la 1an de majo de 2015}}<\/li>\n<li id=\"cite_note-28\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-28\">\u2191<\/a> <a href=\"https:\/\/books.google.com.ar\/books?id=J2MwAAAAYAAJ&amp;q=Romero+%22La+Iglesia,+un+servicio+de+liberaci%C3%B3n+personal%22&amp;dq=Romero+%22La+Iglesia,+un+servicio+de+liberaci%C3%B3n+personal%22&amp;hl=es&amp;sa=X&amp;ei=yEpDVZiZN6HHsQTAnoDgCw&amp;ved=0CC8Q6AEwAw\" rel=\"nofollow\">Mons. Oscar A. Romero, su pensamiento: antolog\u00eda, \u00faltimas homil\u00edas (nov. 79 al 24 marzo 1980): X aniversario de su muerte martirial<\/a>, 1990, San Salvador, Arzobispado de San Salvador, pa\u011do 28, alirita la 1an de majo de 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-P.C3.A9rez_Murillo-29\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-P.C3.A9rez_Murillo_29-0\"><sup>29,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-P.C3.A9rez_Murillo_29-1\"><sup>29,1<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/books.google.com.ar\/books?id=pdxe3rlvrxAC&amp;pg=PA195&amp;dq=Romero+%22Homil%C3%ADa+de+Fuego%22+%22Yo+quisiera+hacer+un+llamamiento,+de+manera+especial%22&amp;hl=es&amp;sa=X&amp;ei=AUNDVc6tFo7nsATek4DwCA&amp;ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=Romero%20%22Homil%C3%ADa%20de%20Fuego%22%20%22Yo%20quisiera%20hacer%20un%20llamamiento%2C%20de%20manera%20especial%22&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">P\u00e9rez Murillo, Mar\u00eda Dolores &#8211; \u0109apitro Teolog\u00eda de la Liberaci\u00f3n y procesos revolucionarios. Romero: &#8220;La memoria filmada: historia socio-pol\u00edtica de Am\u00e9rica Latina a trav\u00e9s del cine. La visi\u00f3n desde el Norte&#8221;<\/a>, 2009, Madrid, IEPALA, <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/9788489743502\">ISBN 978-84-89743-50-2<\/a>, pa\u011doj 195-196, konsultita la 1an de majo 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-30\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-30\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/ri.ues.edu.sv\/3590\/1\/Rosario%20tesis%20COMPLETO%20%281%29,%20iMPRIMIR.pdf\" rel=\"nofollow\">Argueta Mej\u00eda, Mar\u00eda del Rosario: &#8220;El pensamiento de monse\u00f1or \u00d3scar Arnulfo Romero y sus implicaciones, promoci\u00f3n y lucha por la defensa de los derechos humanos en El Salvador con los vendedores ambulantes del Departamento de La Paz&#8221;<\/a>, 2013, El Salvador, Universidad de El Salvador, pa\u011do 26, konsultita la 1an de majo 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-31\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-31\">\u2191<\/a> <a href=\"https:\/\/books.google.com.ar\/books?id=KFtaAAAAMAAJ&amp;q=Romero+%22Yo+quisiera+hacer+un+llamamiento%22&amp;dq=Romero+%22Yo+quisiera+hacer+un+llamamiento%22&amp;hl=es&amp;sa=X&amp;ei=tk1DVarlBO2HsQTwlIHICA&amp;ved=0CBoQ6AEwADgK\" rel=\"nofollow\">Mons. Oscar Arnulfo Romero, arzobispo y m\u00e1rtir: Su muerte y reacciones<\/a>, Arzobispado de San Salvador, 1982, El Salvador, Publicaciones Pastorales del Arzobispado, p\u00e1gina 467, alirita la 1an de majo de 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-32\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-32\">\u2191<\/a> <a href=\"https:\/\/books.google.com.ar\/books?id=BEFImN1mucoC&amp;pg=PA205\" rel=\"nofollow\">Monse\u00f1or Romero<\/a>, 1989, Madrid, IEPALA, <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/8485436636\">ISBN 84-85436-63-6<\/a>, p\u00e1gina 205, konsultita la 1an de majo 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-33\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-33\">\u2191<\/a> Diaro co Latino: <a href=\"http:\/\/www.diariocolatino.com\/es\/20130307\/articulos\/113472\/Mausoleo-Monse%C3%B1or-Oscar-Romero-Catedral-Metropolitana-De-San-Salvador.htm\" rel=\"nofollow\">Mausoleo Monse\u00f1or Oscar Romero Catedral Metropolitana De San Salvador<\/a><\/li>\n<li id=\"cite_note-34\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-34\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.aleteia.org\/es\/religion\/noticias\/ban-ki-moon-visita-la-tumba-de-monsenor-romero-en-la-catedral-de-san-salvador-5892513458028544\" rel=\"nofollow\">Ban Ki-moon visita la tumba de monse\u00f1or Romero en la Catedral de San Salvador<\/a><\/li>\n<li id=\"cite_note-35\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-35\">\u2191<\/a> El Faro, <a href=\"http:\/\/www.elfaro.net\/secciones\/noticias\/20050321\/noticias1_20050321.asp\" rel=\"nofollow\">\u00c1lvaro Saravia: El primer condenado<\/a>, konsultita la 3an de aprilo de 2007<\/li>\n<li id=\"cite_note-36\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-36\">\u2191<\/a> Centro para la Justicia y Responsabilidad, <a href=\"http:\/\/www.cja.org\/espanol\/Romero%20ES-press\/NotaPrensaVerdict9.04.htm\" rel=\"nofollow\">Nota de prensa sobre el proceso de Fresno<\/a>, konsultita la 15an de a\u016dgusto de 2007.<\/li>\n<li id=\"cite_note-37\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-37\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/web.archive.org\/web\/20110326155921\/http:\/\/www.google.com\/hostednews\/afp\/article\/ALeqM5hk9F06QXJS960y2grYTVPAjPNV2g\" rel=\"nofollow\">El Salvador acepta investigar el asesinato de arzobispo Oscar Romero<\/a>. AFP. konsultita la 7an de novembro de 2009.<\/li>\n<li id=\"cite_note-38\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-38\">\u2191<\/a> Valencia, Francisco El\u00edas; Castell\u00f3n, Gabriela; P\u00e9rez, David: <a href=\"http:\/\/www.diariocolatino.com\/es\/20110909\/portada\/96347\/\" rel=\"nofollow\">El francotirador que dispar\u00f3 contra Monse\u00f1or Romero fue un ex Guardia Nacional<\/a>, Diario Co Latino, 9a de septembro de 2011, konsultita la 24an de majo 2013<\/li>\n<li id=\"cite_note-39\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-39\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.clarin.com\/mundo\/Despues-supo-asesino-arzobispo-Romero_0_552545059.html\" rel=\"nofollow\">Despu\u00e9s de 31 a\u00f1os se supo qui\u00e9n asesin\u00f3 al arzobispo Arnulfo Romero<\/a>, Diario Clar\u00edn, 11a de septembro de 2011, konsultita la 24an de majo 2013<\/li>\n<li id=\"cite_note-Francisco-40\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Francisco_40-0\"><sup>40,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Francisco_40-1\"><sup>40,1<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Francisco_40-2\"><sup>40,2<\/sup><\/a> Alga\u00f1araz, Julio: <a href=\"http:\/\/www.clarin.com\/mundo\/Papa-activa-beatificacion-obispo-Salvador_0_925107564.html\" rel=\"nofollow\">El Papa activa la beatificaci\u00f3n de un obispo de El Salvador<\/a>, Diario Clar\u00edn, 24a de majo de 2013, konsultita la 24an de majo 2013<\/li>\n<li id=\"cite_note-41\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-41\">\u2191<\/a> Guillem\u00ed, Rub\u00e9n: <a href=\"http:\/\/www.lanacion.com.ar\/1795251-el-salvador-cierra-heridas-con-la-beatificacion-de-monsenor-romero\" rel=\"nofollow\">El Salvador cierra heridas con la beatificaci\u00f3n de monse\u00f1or Romero<\/a>, La Naci\u00f3n (Argentina), 23a de majo de 2015, konsultita la 23an de majo 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-42\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-42\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.pagina12.com.ar\/diario\/elpais\/1-273395-2015-05-24.html\" rel=\"nofollow\">Pa\u011do 12 de la 24a de majo de 2015<\/a><\/li>\n<li id=\"cite_note-Brockman-43\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Brockman_43-0\"><sup>43,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Brockman_43-1\"><sup>43,1<\/sup><\/a> James R. Brockman; <i>A Life (Orbis, 1989)<\/i><\/li>\n<li id=\"cite_note-44\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-44\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/polycarpi.blogspot.com\/2014\/01\/la-conexion-argentina.html\" rel=\"nofollow\">La conexi\u00f3n argentina<\/a><\/li>\n<li id=\"cite_note-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n-45\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n_45-0\"><sup>45,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n_45-1\"><sup>45,1<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Proceso_de_canonizaci.C3.B3n_45-2\"><sup>45,2<\/sup><\/a> <a href=\"http:\/\/www.romeroes.com\/monsenor-romero-proceso-de-canonizacion\" rel=\"nofollow\">Monse\u00f1or Romero: proceso de canonizaci\u00f3n<\/a>, Oficina de la Causa de Canonizaci\u00f3n, 2009, konsultita la 6an de februaro 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-46\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-46\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/books.google.com\/books?id=gFaWrEdKoD4C&amp;pg=PA286&amp;lpg=PA286&amp;dq=Romero+no+era+un+obispo+revolucionario,+sino+un+hombre+de+la+Iglesia,+del+Evangelio+y+de+los+pobres&amp;source=bl&amp;ots=K2UIPE5a6B&amp;sig=slbi1sY5GEtp2EuUDffc7YKJ_1k&amp;hl=es&amp;sa=X&amp;ei=dRkPVdy7I-zisAT0hoL4DQ&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=Romero%20no%20era%20un%20obispo%20revolucionario%2C%20sino%20un%20hombre%20de%20la%20Iglesia%2C%20del%20Evangelio%20y%20de%20los%20pobres&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">Piruetas<\/a>, Mario E. Cabrera, Bloomington: Palibrio, 2012, konsultita la 22an de marto 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-47\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-47\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.laprensagrafica.com\/2015\/03\/12\/no-le-sirve-a-oscar-romero-la-canonizacion-nos-sirve-a-nosotros-paglia\" rel=\"nofollow\">&#8220;No le sirve a \u00d3scar Romero la canonizaci\u00f3n, nos sirve a nosotros&#8221;: Paglia<\/a>, Hermanos Dutriz. San Salvador: La Prensa Gr\u00e1fica, 11a de marto de 2015, konsultita la 22an de marto 2015, Irvin Alvarado<\/li>\n<li id=\"cite_note-Europa_Press-48\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Europa_Press_48-0\"><sup>48,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Europa_Press_48-1\"><sup>48,1<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Europa_Press_48-2\"><sup>48,2<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Europa_Press_48-3\"><sup>48,3<\/sup><\/a> <a href=\"http:\/\/www.europapress.es\/sociedad\/noticia-vaticano-reconoce-hubo-campana-desprestigio-contra-oscar-romero-revela-benedicto-xvi-desbloqueo-causa-20150204150533.html\" rel=\"nofollow\">El Vaticano reconoce que hubo campa\u00f1a de desprestigio contra \u00d3scar Romero y revela que Benedicto XVI desbloque\u00f3 la causa<\/a>, Europa Press, 4a de februaro de 2015, konsultita la 6an de februaro de 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-49\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-49\">\u2191<\/a> <a href=\"https:\/\/www.aciprensa.com\/noticias\/causa-de-beatificacion-de-monsenor-romero-nunca-estuvo-bloqueada-78359\/\" rel=\"nofollow\">Causa de beatificaci\u00f3n de Monse\u00f1or Romero nunca estuvo bloqueada<\/a>, ACI Prensa, 23a de aprilo 2013, konsultita la 6an de februaro 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-50\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-50\">\u2191<\/a> Ordaz, Pablo: <a href=\"http:\/\/internacional.elpais.com\/internacional\/2015\/02\/04\/actualidad\/1423089630_451905.html\" rel=\"nofollow\">Roma admite que las cr\u00edticas contra Romero frenaron su beatificaci\u00f3n<\/a>, El Pa\u00eds, 4a de februsro 2015, pa\u011do 29, konsultita la 6an de februaro 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-51\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-51\">\u2191<\/a> Dalton, Juan Jos\u00e9: <a href=\"http:\/\/internacional.elpais.com\/internacional\/2013\/04\/23\/actualidad\/1366692630_447287.html\" rel=\"nofollow\">El Papa ordena desbloquear el proceso de beatificaci\u00f3n de Monse\u00f1or Romero<\/a>, El Pa\u00eds, 23a de aprilo 2013, konsultita la 6an de februaro 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-52\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-52\">\u2191<\/a> <a href=\"https:\/\/press.vatican.va\/content\/salastampa\/es\/bollettino\/pubblico\/2015\/02\/03\/0089\/00190.html\" rel=\"nofollow\">Promulgazione di Decreti della Congregazione delle Cause dei Santi, 03.02.2015 (Bollettino)<\/a>, Oficina de Prensa de la Santa Sede, Sala Stampa della Santa Sede, 3a de februaro de 2015, alirita la 4an de februaro de 2015, en itala: <i>[&#8230;] il martirio del Servo di Dio Oscar Arnolfo Romero Gald\u00e1mez, Arcivescovo di San Salvador; nato il 15 agosto 1917 a Ciudad Barrios (El Salvador) e ucciso, in odio alla Fede, il 24 marzo 1980, a San Salvador (El Salvador) [&#8230;]<\/i><\/li>\n<li id=\"cite_note-Univisi.C3.B3n-53\">\u2191 <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Univisi.C3.B3n_53-0\"><sup>53,0<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Univisi.C3.B3n_53-1\"><sup>53,1<\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-Univisi.C3.B3n_53-2\"><sup>53,2<\/sup><\/a> <a href=\"http:\/\/noticias.univision.com\/article\/2343973\/2015-05-23\/america-latina\/jubilo-el-salvador-beatificacion-monsenor-oscar-arnulfo-romero\" rel=\"nofollow\">J\u00fabilo en El Salvador por la beatificaci\u00f3n de monse\u00f1or \u00d3scar Arnulfo Romero<\/a>, Univision.com y Agencias, 23a de majo de 2015, konsultita la 23an de majo de 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-54\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-54\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.asamblea.gob.sv\/primeralinea\/2010\/MARZO\/050310_monsenor_romero.dwt\" rel=\"nofollow\">Asamblea declara \u201cD\u00eda nacional de monse\u00f1or \u00d3scar Arnulfo Romero\u201d<\/a><\/li>\n<li id=\"cite_note-55\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-55\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.un.org\/es\/comun\/docs\/?symbol=A\/RES\/65\/196\" rel=\"nofollow\">Proclamaci\u00f3n del 24 de marzo como D\u00eda Internacional para el Derecho a la Verdad en relaci\u00f3n con las Violaciones Graves de los Derechos Humanos y para la Dignidad de las V\u00edctimas.<\/a><\/li>\n<li id=\"cite_note-56\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-56\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/verdaddigital.com\/index.php\/nacionales\/17128-monsenor-romero-nuevo-patrono-de-caritas-internacional-r\" rel=\"nofollow\">Monse\u00f1or Romero, nuevo patrono de C\u00e1ritas Internacional<\/a>, Verdad Digital, 19a de majo 2015, konsultita la 23an de majo 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-57\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-57\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.jornada.unam.mx\/2005\/04\/02\/023a1pol.php\" rel=\"nofollow\">San Romero de Am\u00e9rica<\/a>.<\/li>\n<li id=\"cite_note-58\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-58\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/news.bbc.co.uk\/hi\/spanish\/latin_america\/newsid_4371000\/4371831.stm\" rel=\"nofollow\">Romero de Am\u00e9rica<\/a>, BBC Mundo.<\/li>\n<li id=\"cite_note-59\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-59\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.diariovasco.com\/v\/20100324\/opinion\/articulos-opinion\/romero-america-20100324.html\" rel=\"nofollow\">San Romero de Am\u00e9rica<\/a>. Diario Vasco.<\/li>\n<li id=\"cite_note-60\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-60\">\u2191<\/a> Shoaf, Kristin E.: <a href=\"http:\/\/www.ensayistas.org\/critica\/liberacion\/TL\/literatura\/shoaf.htm\" rel=\"nofollow\"><i>El martirio del pastor<\/i> dentro del contexto del pensamiento de la liberaci\u00f3n: el papel de la Iglesia como opci\u00f3n preferencial para los pobres<\/a>. Cuadernos Americanos, volumen 75, pa\u011doj 201-207, 1999, alirita la 5an de februaro 2015<\/li>\n<li id=\"cite_note-61\"><a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;printable=yes#cite_ref-61\">\u2191<\/a> <a href=\"http:\/\/www.fundacionmonsenorromero.org.sv\" rel=\"nofollow\">Nuestro lema: &#8220;El pastor tiene que estar donde est\u00e1 el sufrimiento&#8221;<\/a>, 2014. Fundaci\u00f3n Monse\u00f1or Romero, Colonia M\u00e9dica, San Salvador, El Salvador, konsultita la 5an de februaro 2015<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<h2>12 Bibliografio<\/h2>\n<ul>\n<li>James R. Brockman S. J., <i>La palabra queda. Vida de Monse\u00f1or \u00d3scar A. Romero.<\/i> UCA Editores, Colecci\u00f3n Teolog\u00eda Latinoamericana, primera edici\u00f3n en espa\u00f1ol, San Salvador, El Salvador, 1985. <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/8484050750\">ISBN 84-8405-075-0<\/a><\/li>\n<li>Jes\u00fas Delgado Acevedo, <i>Oscar A. Romero. Biograf\u00eda<\/i>, Ediciones Paulinas, Madrid, Espa\u00f1a, 1986. <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/8428510849\">ISBN 84-285-1084-9<\/a><\/li>\n<li>Miguel Cavada, <i>Monse\u00f1or Romero, Su vida, su testimonio y su palabra<\/i>, Imprenta Criterio y Fundaci\u00f3n Monse\u00f1or Romero, Cuarta edici\u00f3n, San Salvador, El Salvador, 2005.<\/li>\n<li>Mar\u00eda L\u00f3pez Vigil, <i>Piezas para un retrato<\/i>, UCA Editores, primera edici\u00f3n, San Salvador, El Salvador, 1993. <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/8484051889\">ISBN 84-8405-188-9<\/a> (<a href=\"http:\/\/www.servicioskoinonia.org\/biblioteca\/pastoral\/LopezVigilPiezasRetrato.zip\" rel=\"nofollow\">edici\u00f3n en formato electr\u00f3nico<\/a>)<\/li>\n<li>Roberto Morozzo Della Rocca, <i>Monse\u00f1or Romero. Vida, pasi\u00f3n y muerte en El Salvador<\/i> Ediciones S\u00edgueme, Salamanca. 2010. <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/9788430117291\">ISBN 978-84-301-1729-1<\/a><\/li>\n<li>Santiago Mata, <a href=\"https:\/\/books.google.com.ar\/books?id=fL9yCQAAQBAJ\" rel=\"nofollow\">Monse\u00f1or \u00d3scar Romero. Pasi\u00f3n por la Iglesia<\/a>. Madrid: Ediciones Palabra, 2015, 544 p\u00e1ginas, <a href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Citoj_el_libroj\/9788490612446\">ISBN 978-84-9061-244-6<\/a>, acceso:23 de mayo de 2015<\/li>\n<\/ul>\n<h2>13 Eksteraj ligiloj<\/h2>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.romeroes.com\" rel=\"nofollow\"><i>Sitio de la Oficina de Canonizaci\u00f3n de Monse\u00f1or Romero<\/i><\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/beatificacionromero.org\/\" rel=\"nofollow\"><i>Sitio Oficial de la Comisi\u00f3n Ejecutiva de la CEDES para la Beatificaci\u00f3n de Monse\u00f1or Oscar Arnulfo Romero<\/i><\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/fundacionmonsenorromero.org.sv\/\" rel=\"nofollow\">Fundaci\u00f3n Monse\u00f1or Romero<\/a> Instituci\u00f3n dedicada a preservar y divulgar la memoria y el pensamiento de \u00d3scar A. Romero.<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/servicioskoinonia.org\/relat\/135.htm\" rel=\"nofollow\">Discurso de Monse\u00f1or Romero al recibir, el doctorado de la Universidad de Lovaina<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.iglesia.cl\/especiales\/mons_romero\" rel=\"nofollow\">Especial de Iglesia.cl sobre Monse\u00f1or Romero<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.rtve.es\/alacarta\/audios\/documentos-rne\/documentos-rne-monsenor-romero-obispo-conservador-profeta-pobres-20-03-10\/723757\/\" rel=\"nofollow\">Monse\u00f1or Romero: de obispo conservador a profeta de los pobres<\/a>, &#8220;Documentos&#8221;, de Luis Zaragoza. Radio Nacional de Espa\u00f1a: Madrid, 20 de marzo de 2010, 57min09seg<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=2NgWF_4aaSg\" rel=\"nofollow\">El \u00daltimo viaje de Monse\u00f1or Romero<\/a>: En este documental realizado por la Universidad de Notre Dame se narra c\u00f3mo se d\u00e1 el conflicto armado en El Salvador y c\u00f3mo se d\u00e1 la implicaci\u00f3n de monse\u00f1or y los otros p\u00e1rrocos asesinados.<\/li>\n<\/ul>\n<p><i>En tiu \u0109i artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar+Romero&amp;oldid=82762653\">\u00d3scar Romero<\/a> en la hispana\u00a0Vikipedio.<\/i>\n<\/div>\n<div>El\u015dutita el &#8220;<a dir=\"ltr\" href=\"http:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C3%93scar_Romero&amp;oldid=5688192\">http:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=\u00d3scar_Romero&amp;oldid=5688192<\/a>&#8220;<\/div>\n<div id=\"catlinks\">\n<div id=\"mw-normal-catlinks\"><a title=\"Speciala\u0135o:Kategorioj\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Speciala%C4%B5o:Kategorioj\">Kategorioj<\/a>:<\/p>\n<ul>\n<li><a title=\"Kategorio:Naski\u011dintoj en 1917\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kategorio:Naski%C4%9Dintoj_en_1917\">Naski\u011dintoj en 1917<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Mortintoj en 1980\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kategorio:Mortintoj_en_1980\">Mortintoj en 1980<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Historio de Salvadoro\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kategorio:Historio_de_Salvadoro\">Historio de Salvadoro<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Katolikismo en Ameriko\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kategorio:Katolikismo_en_Ameriko\">Katolikismo en Ameriko<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Katolikismo\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kategorio:Katolikismo\">Katolikismo<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:\u0108efepiskopoj de San-Salvadoro (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kategorio:%C4%88efepiskopoj_de_San-Salvadoro&amp;action=edit&amp;redlink=1\">\u0108efepiskopoj de San-Salvadoro<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Enlanda Milito de Salvadoro (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kategorio:Enlanda_Milito_de_Salvadoro&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Enlanda Milito de Salvadoro<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Senperforto\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kategorio:Senperforto\">Senperforto<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Katolikaj aktivuloj (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kategorio:Katolikaj_aktivuloj&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Katolikaj aktivuloj<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Murditaj aktivuloj (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kategorio:Murditaj_aktivuloj&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Murditaj aktivuloj<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Katolikaj martiroj (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kategorio:Katolikaj_martiroj&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Katolikaj martiroj<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Murditaj religiuloj (pa\u011do ne ekzistas)\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kategorio:Murditaj_religiuloj&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Murditaj religiuloj<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Beatigitoj\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kategorio:Beatigitoj\">Beatigitoj<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kategorio:Salvadoranoj\" href=\"https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/Kategorio:Salvadoranoj\">Salvadoranoj<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>| <a id=\"mw-hidden-cats-link\" title=\"\u0108i tiu artikolo apartenas al ka\u015dita(j) kategorio(j)\"><\/a>[+]<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<ul id=\"f-list\">\n<li id=\"lastmod\">\u0108i tiu pa\u011do estis lastafoje redaktita je 17:53, 28 Maj. 2015.<\/li>\n<li id=\"copyright\">La teksto disponeblas la\u016d la permesilo <a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/3.0\/deed.eo\">Krea Komuna\u0135o Atribuite-Samkondi\u0109e 3.0 Neadaptita<\/a>; eble aldonaj kondi\u0109oj aplikeblas. Vidu la <a href=\"https:\/\/wikimediafoundation.org\/wiki\/Terms_of_Use\">uzkondi\u0109ojn<\/a> por detaloj.<\/li>\n<li id=\"developers\"><a href=\"https:\/\/www.mediawiki.org\/wiki\/Special:MyLanguage\/How_to_contribute\">Programistoj<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La Biografio de Monsinjoro \u00d3scar Romero El Vikipedio, la libera enciklopedio &#8211; https:\/\/eo.wikipedia.org\/wiki\/%C3%93scar_Romero A\u016dtoro: Vitor Luiz Rigoti dos Anjos &#8211; la 27-a de majo 2015 Biografio tradukita el la hispana versio publikigita en: https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/%C3%93scar_Romero Beata&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3,6,7,16],"tags":[20,23,32,33,91],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1020"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1020"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vitor.6te.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}